W historii naszej dyscypliny mieliśmy tylko jednego zawodnika, który osiągnał szczyt szachów światowych i był potencjalnym kandydatem do zdobycia najwyższej pozycji w królewskiej grze.

Był nim Akiba Rubinstein. Często jego twórczość kojarzy się nam z końcówkami, w których rozgrywaniu był rzeczywiście arcymistrzem wysokiej klasy.

Mało się jednak u nas mówi o jego wielkim wkładzie w rozwoju teorii otwarć szachowych. Rubinstein miał świetnie opracowany repertuar debiutowy i dzięki temu rozgrywał swe pojedynki z dużą lekkością. Odniósł wiele wspaniałych zwycięstw i jego partie do dnia dzisiejszego mogą być wzorcem w rozgrywaniu pewnych pozycji, szczególnie w gambicie hetmańskim.

Rubinstein był badaczem różnych gier w początkowej fazie partii i swoją aktywnością na tym polu zapisał się na stałe w teorii debiutów. Jego imię nosi wiele wariantów, np. w gambicie hetmańskim, obronie słowiańskiej, obronie Nimzowitscha, obronie hetmańsko – indyjskiej, obronie sycylijskiej, obronie francuskiej, w partii hiszpańskiej, czy też w debiucie czterech skoczków.

Ten aspekt działalności Rubinsteina omówił niedawno w swoim artykułe Adam Musiał: Link.

Po II wojnie światowej jedynie Radosław Wojtaszek znalazł się blisko ścisłej czołówki światowej. Młody arcymistrz kilkakrotnie wypowiadał się, że głównie pracuje nad debiutami, ponieważ jest to najważniejsza część partii!

Dlatego zastanawiające jest, dlaczego w Polsce dominuje teoria, że w procesie szkolenia naszych młodych kadr powinno preferować się trening z końcówkami, ponieważ tak zalecał około 100 lat temu mistrz świata Capablanca. Tymczasem – moim zdaniem – wzorcem dla polskiej młodzieży powinien być nasz wielki rodak Akiba Rubinstein!

Uzupełniający link

Wydawnictwo Joachima Beyera wznowiło po raz piąty moją książkę testową w zakresie podstawowych końcówek.

Dodatkowa informacja

Testbuch des Endspielwissens (5 wydanie)
Jerzy Konikowski i Pit Schulenburg
Joachim Beyer Verlag 2015
163 strony
ISBN 978-3-940417-22-0

Gambit budapeszteński po 2…e5!? może sprawić białym duże kłopoty, szczególnie w razie nieznajomości teorii. Ilustracją tego jest ta partia nadesłana nam przez Bogdana Morkisza.

James Dean

Dagobert Kohlmeyer z Berlina jest popularnym publicystą szachowym Niemiec. Wspólnie napisaliśmy kilka książek.

Właśnie ukazała się nasza nowa praca. W 6 rozdziałach i na bazie 110 partii omówiliśmy różne metody ataku na króla. 7 rozdział zawiera 54 kombinacji, których celem jest praktyczne sprawdzenie zdobytej wiedzy

Jerzy Konikowski i Dagobert Kohlmeyer
Der erfolgreiche Königsangriff
Tipps und Tricks für eine bessere Strategie
Joachim Beyer Verlag 2015
186 stron (twarda okładka)
ISBN 978-3-940417-81-7

W dniach 19-22 lutego w Pachuce (Meksyk) odbył się Festiwal Szachowy z udziałem arcymistrza Bartłomiej Maciei.

Nasz arcymistrz został sklasyfikowany ostatecznie na 9 pozycji.

Dokładne wyniki

Indywidualne wyniki Maciei

W dniach 21.02.-22.02. odbyły się rundy 10-11 ligi niemieckiej z licznym udziałem zawodników z Polski.

Wyniki na ChessBase News

Strona ligi

Aktualna tabelka:
 1. OSG Baden Baden           10 19  53½ 
 2. SV Werder Bremen          10 17  51 
 3. SK Schwäbisch Hall        10 14  46 
 4. SG Solingen               10 13  42½ 
 5. SG Trier                  10 12  43 
 6. USV Dresden               10 11  44 
 7. SV Hockenheim             10 11  43 
 8. SK Turm Emsdetten         10 11  37 
 9. Hamburger SK              10 10  44½ 
10. SC Eppingen               10 10  39½ 
11. SC Hansa Dortmund         10  9  39½ 
12. SV Mülheim Nord           10  8  44½ 
13. Schachfreunde Berlin      10  7  39 
14. Sportfreunde Katernberg   10  6  33 
15. FC Bayern München         10  2  21½ 
16. SSC Rostock 07            10  0  18½ 

W dzisiejszej 6 rundzie turnieju FIDE Grand Prix w Tbilisi z pewnością zaskoczył wielu swoją decyzją Aleksander Griszczuk, który w partii przeciwko Radjabowowi zastosował „nowinkę 16…Sc5?”, zamiast kilkakrotnie sprawdzonego wcześniej z sukcesem 16…Hxa1+!.

Białe wzorcowo przeprowadziły atak, wykorzystując niedorozwój czarnych figur oraz pozycję nieprzyjacielskiego króla w centrum.

Wszyscy posłowie w Madrycie – od prawicy do lewicy – jednomyślnie zagłosowali za tym, by szachy były w szkołach przedmiotem obowiązkowym.

Od niepamiętnych czasów nie było sprawy, ważnej lub błahej, która zdołałaby zjednoczyć wszystkie hiszpańskie partie polityczne. Cud zdarzył się w środę w madryckim parlamencie. Rządząca prawica i opozycyjni socjaliści, zwykle skłóceni na śmierć i życie, postkomuniści i demokraci-centrowcy oraz nacjonaliści z Kraju Basków, Katalonii i Galicii jak jeden mąż zdecydowali, że w hiszpańskich szkołach podstawowych szachy staną się przedmiotem obowiązkowym.

Projekt socjalistów został poparty ze wszystkich stron w imię poprawy jakości edukacji i rozwoju dzieci. Zasadniczym zaś argumentem, również niekwestionowanym przez nikogo, było to, że szachy rozwijają wszechstronne zdolności dzieci, zwłaszcza zdolności matematyczne oraz umiejętność koncentracji i lektury – dwie dziedziny, w których hiszpańskiej dzieci wypadają najgorzej w międzynarodowym rankingu edukacji PISA.

Parlament Europejski zalecił krajom unijnym wprowadzenie szachów do szkół już trzy lata temu, ale decyzje należą do poszczególnych krajów. W Katalonii szachów uczy się w szkołach już od kilku lat, a wyniki są znakomite. Według badań uniwersytetów w Geronie i Leridzie szachy znacznie pomogły uczniom rozwinąć inteligencję, myślenie strategiczne, logikę, przewidywanie, pamięć, koncentrację, podejmowanie decyzji w warunkach stresu, panowanie nad emocjami itd. W badanych szkołach wyniki uczniów uczących się szachów poprawiły się o 17 proc. W całej Hiszpanii szachów uczy się dodatkowo poza programem w ponad tysiącu szkół.

Według badań niemieckich naukowców z Trewiru, gdzie w ciągu czterech lat w jednej klasie jedną z trzech tygodniowych lekcji matematyki zastąpiono szachami, a w drugiej pozostawiono trzy godziny matematyki, uczniowie z szachami wyprzedzili od razu rówieśników pozbawionych szachów – także w matematyce.

Inne badania dowodzą, że gra w szachy pomaga leczyć autyzm, chorobę Aspergera, nadpobudliwość (ADHD), zespół Downa, pomaga w resocjalizacji więźniów, leczeniu narkomanów oraz spowalnia proces starzenia się i postępy choroby Alzheimera.

Hiszpanie mają dodatkowy powód do kultywowanie szachów, bo to oni zanieśli grę do zachodniej Europy. Gra wymyślona w Indiach i Persji w wiekach V-VI jako chaturanga i szatrandż została zawieziona na zachodni kraniec kontynentu przez Arabów po podbiciu przez nich Hiszpanii w VIII wieku. Tam była z pasją uprawiana i lansowana przez sułtanów i kalifów jako ćwiczenie umysłu oraz rozrywka „ekumeniczna” – łącząca mieszkających w jednym kraju muzułmanów, chrześcijan oraz żydów. Z XI wieku pochodzi hebrajski poemat o szachach hiszpańskiego filozofa żydowskiego Abrahama ibn Ezry. Ale w tym samym stuleciu traktat o szachach i innych grach napisał także władca chrześcijańskiej, północnej części Półwyspu Iberyjskiego król Alfons X, który skądinąd toczył wojny z arabskim kalifatem na południu.

Decydującej kodyfikacji reguł gry w szachy, w tym zasady poruszania się pionów, gońców i hetmana dokonano w XV wieku właśnie w Hiszpanii, skąd gra przeniosła się do Francji, południowych Włoch i dalej.

Źródło