Publicysta i trener szachowy Krzysztof Pytel w swojej książce poświęconej meczom G. Kasparowa z A. Karpowem („Karpow-Kasparow o koronę szachową”, wyd. IWZZ, Warszawa 1986) tak opisuje zakończenie ich drugiego pojedynku w 1985 roku:

„Jak podała Agencja Prasowa Nowosti, „Karpow pogratulował Kasparowowi zwycięstwa w tej partii [ostatniej, decydującej], jak i w całym meczu”. Na ekranach telewizorów w bezpośrednim przekazie widzieliśmy jednak tylko moment, w którym Karpow – odtrącający rękę sędziego – po prostu umknął ze sceny…”.

Tymczasem okazuje się, że sprawa „ręki” nie wygląda ani tak jak podała to radziecka agencja prasowa, ani tak jak przekazał nam K. Pytel we wspomnianej książce. Krótką scenę zakończenia drugiego meczu panów K-K można prześledzić na dokumentalnym filmie zamieszczonym na portalu YouTube https://www.youtube.com/watch?v=X3PYDK3gyVw . Lub KK

Trwa ona od 27m:52s do 28m:10s. Wynika z niej, iż sędzia główny Vladas Mikėnas podał rękę wyłącznie zwycięzcy meczu, G. Kasparowowi. To był wyraźny gest, którego nie sposób przeoczyć. Po odwróceniu się do A. Karpowa, sędzia nie podał mu ręki w akcie podziękowania za rozegrany mecz, lecz wykonał oburęczny gest wyglądający jak przytrzymujący obu zawodników przy stoliku szachowym. Na filmie wyraźnie widać, że Karpow nie odtrąca ręki Mikenasa lecz wkłada jakiś przedmiot (pióro, długopis?) do wewnętrznej kieszeni marynarki, wymienia kilka zdań z sędzią, po czym odchodzi za zasłonę. Warto też zauważyć, że żaden z zawodników nie był chętny do uściśnięcia dłoni swojemu przeciwnikowi.

Krzysztof Kledzik

Żywe szachy na Starym Rynku w Bydgoszczy