Szanowny Panie Jerzy,

garść wspomnień z zawodnej mojej pamięci:

    PZszach. Warszawa… Wybory Prezesa Polskiego Związku Szachowego. Jak zwykle i nieprzypadkowo zasiadamy z Marianem w ostatnim rzędzie. Obok nas przysiadł – absolutnie przypadkowo – Jacek Żemantowski – niezastąpiony i niezwykle sympatyczny  rzecznik prasowy PZSzach. Wspaniały dziennikarz, prezenter i autor wywiadów z wielkimi postaciami naszych szachów. Z postaciami o wymiarze już wówczas historycznym.  Głosowanie… Komisja rachmistrzów liczy głosy… Ogłoszenie wyników… Alleluja i do przodu…

    Kto do przodu? Pan Jacek! Od dziś Pan Prezes, nasz Prezes. Do pierwszego rzędu. Co tam do pierwszego. Do prezydialnego. W drodze do prezydium obaj z Marianem pierwsi złożyliśmy Panu Jackowi należne Mu gratulacje. Dopełniło się pismo… Ostatni będą pierwszymi…

    Oczywiście, nasze środowisko wyłoniło i zgłosiło kandydatów o bezsprzecznie wyższym od Jacka rankingu szachowym. Ludzi obdarzonych tytułami Mistrzów i Sędziów klasy  międzynarodowej. Jednakże to Jacek wygrał? Dlaczego? Myślę, że odpowiedź jest prosta.

    PZSzach w szachy nie gra. Polskę reprezentują Mistrzynie i Mistrzowie i daj Boże jak najwięcej – Arcymistrzynie i Arcymistrzowie. Zadaniem PZSzach jest tworzenie warunków rozwoju dla przyszłych mistrzów równych szans walki turniejowej dla aktualnych mistrzów.

    Czy tak bywało? Niekoniecznie. To PZSzach nie wystawił Mistrza Bohdana Śliwę do ostatniego olimpijskiego pojedynku z oczywistą potęgą szachową, jaką była drużyna ZSRR.

    Mistrzowi do granicy dzielącej świat Mistrzów od świata Arcymistrzów niezbędne było zdobycie ½ punktu. A w ówczesnej formie mógł zdobyć nawet cały punkt. Co do formy podzielał to zdanie pan Witkowski, który w finale MP w 1954 roku zdobył tyle samo punktów co ogłoszony mistrzem Bohdan Śliwa.  Ale ówczesna zwierzchność szachowa pomyślała (szachiści to urodzeni myśliciele): nie wypada, aby Polak i katolik wygrał walkę – nawet na szachownicy – z miłującym pokój Związkiem Radzieckim..

    Wiele lat później ICCF naprawiło ten apolityczny(?) gigantyczny(?) błąd naszych władz umysłowych czy szachowych, co tutaj co do skutków na jedno wychodzi, przyznając(?) nadając Mistrzowi Śliwie zsłużony tytuł Arcymistrza.

    I jeszcze jeden rys Jacka Żemantowskiego. Otóż doprowadził On – bezinteresownie – do udziału Kasparowa w Zjeździe Pzszach i w symultanie w dawnym hotelu Forum….

Nierówne traktowanie pewnych osób od innych w porównywalnej sytuacji – ze względu na kategorię szachową lub ranking – jest zjawiskiem nieusprawiedliwionym i nieuzasadnionym. Jednakże w środowisku naszej dyscypliny to kuriozum jest szeroko rozpowszechnione.

/////////////////////////////////////

Kontynuacja odcinka 182

Obecnie 9.0-0!? spotyka się bardzo często w praktyce turniejowej nawet na wysokim szczeblu. Jednym słowem doceniono świetną ideę odkrytą w partii korespondencyjnej!

   [Event "Korespondencyjna 2003-2005"]   [White "Białe: M. Kribben"]   [Black "Czarne: H. Lögdahl"]   [Result "1-0"]   [ECO "A35"]   [PlyCount "51"]         c4 c5 2. Nc3 Nc6 3. Nf3 e5 4. e3 Nf6 5. d4 cxd4 6. exd4 e4 7. Ne5 Bb4 8. Be2     Qa5 9. O-O $5 Nxe5 10. dxe5 Qxe5 11. Bd2 Bc5 12. Nb5 O-O 13. b4 Be7 14. f4 Qb8     f5 d6 16. Bf4 a5 17. c5 Bd7 18. cxd6 Bd8 19. Nc7 Qa7+ 20. Kh1 Rc8 21. b5     $36 Bxf5 22. Rc1 Bd7 23. Rc3 Ne8 24. Bg4 f5 25. Be5 Bh4 26. Bxf5 [1-0] 

Kontynuacja odcinka 15

Na listach Polskiego Związku Szachowego z rankingiem międzynarodowym FIDE zajmowałem różne pozycje. Najwyższe miejsce osiągnąłem na początku 1981 roku:

1. am W.Schmidt – 2495
2. am A.Kuligowski – 2450
3. mm A.Sznapik – 2450
4. mm J.Adamski – 2430
5. mm R.Skrobek – 2425
6. mm A.Sydor – 2420
7. mm A.Adamski – 2410
8. mm J.Bielczyk – 2410
9. mm A.Łuczak – 2405
10. m J.Konikowski – 2400
11. mm K.Pytel – 2400
12. mF K.Kojder – 2400
itd…

Za ten wynik otrzymałem klasę mistrzowską – uprawniającą mnie do otrzymywania miesięcznego stypendium sportowego w wysokości 8ooo złotych.

Zrezygnowałem z tego wyróżnienia i pozostałem przy mojej niższej pensji trenera kadry PZSzach.

Anatoli Karpow – mistrz świata w latach 1975-1985 oraz 1993-1999: Każda faza partii, otwarcie, gra środkowa i końcówka ma duże znaczenie. Jeżeli na początku gry, któraś ze stron uzyska przewagę materialną lub pozycyjną, to zniwelować ją w grze środkowej będzie bardzo trudno. W tej sytuacji do końcówki może w ogóle nie dojść. Bez poprawnej gry w debiucie, nie można więc myśleć o sukcesach w szachach.

Garri Kasparow – mistrz świata w latach 1985 – 2000: Nie ma znaczenia jak dobrze grasz, nie możesz spodziewać się dobrych wyników kiedy masz przegraną po debiucie.

/////////////////////////////////////////////////////////////////

Kilkakrotnie pisałem na blogu,  że wiedza w szachach ulega ciągłym przemianom. Każdy turniej jest praktycznie kuźnią nowych idei, z którymi powinien zapoznać się zawodnik z ambicjami sportowymi. Szczególnie w sferze teorii debiutów spotykają nas ciągle niespodzianki, z którymi trzeba się zająć w trakcie treningu. Kto to zlekceważy, ten pogubi się szybko w gąszczu nowych wariantów i otwarć.

Faza debiutowa ulega ustawicznym przemianom i jest ciągle przedmiotem dogłębnych badań teoretycznych i praktycznych. Analiza wariantów czy nawet pojedyńczych posunięć kosztuje wiele czasu. Trzeba mieć naprawdę dużo cierpliwości, aby się tym solidnie zajmować. Dlatego wielu zawodników mało interesuje się początkowym etapem gry i próbuje po prostu to „przeskoczyć”, aby cały ciężar walki przenieść na część środkową i końcową. To często kończy się niepowodzeniem. Na blogu pokazałem wiele takich przypadków w tematach: „Ciekawa partia”, „Przed końcówką jest debiut”, „Szybkie zwycięstwa” itd.

Ambitną formą treningu nad obszerną i skomplikowaną teorią debiutów jest stosowanie jakiś mało znanych wariantów (gambitów), aby tym zaskoczyć przeciwnika. To wymaga jednak pewnej pracy. Trzeba znaleźć w monografiach debiutowych, bazach partii czy w fachowych pismach rzadko grane warianty (nawet pojedyńcze ruchy), zapoznać się z nimi, przeanalizować, zrozumieć idee i dopiero potem zagrać!

W piśmie „Fernschachpost” (5-2013) opublikowałem krótki artykuł na temat obrony Pirca po ruchach 1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.f4 Gg7 5.a3!?. Okazało się, że pod jego wpływem kilka osób zaczęło grać ten wariant z dobrym skutkiem.

Wielkim zaskoczeniem było dla mnie zastosowanie ruchu 5.a3!? w trakcie tegorocznych mistrzostw Niemiec w konkurencji kobiet. Przyszła zwycięzczyni turnieju zastosowała tę ideę i partię efektownie wygrała.

   [Event "Drezno - 2016.08.02"]   [White "Białe: Kachiani-Gersinska, K."]   [Black "Czarne: Heinemann, Josefine"]   [Result "1-0"]   [ECO "B08"]   [WhiteElo "2334"]   [BlackElo "2216"]   [Annotator "JK"]   [PlyCount "47"]   [EventDate "2016.07.30"]   [EventType "tourn"]   [EventRounds "9"]   [EventCountry "GER"]   [EventCategory "3"]   [Source "Mark Crowther"]   [SourceDate "2016.08.08"]         Nf3 g6 2. e4 d6 3. d4 Nf6 4. Nc3 Bg7 5. a3 $5 {Jest to stosunkowa nowa idea.     Główny wariant powstaje po} (5. Be2) 5... O-O 6. Be2 a6 7. Bg5 b5 8. e5 $1 Nfd7     a4 bxa4 ({Na uwagę zasługiwało} 9... h6 $5 10. Be3 b4 11. Na2 a5 {itd.}) 10.     Nd5 Re8 11. e6 $5 fxe6 12. Nf4 Nf8 (12... Nb6 $5) 13. h4 h6 14. Bd3 hxg5 $2 {   Błąd, po którym białe przechodzą do natarcia na skrzydle królewskim. Należało   grać} (14... c5 $1) 15. Nxg5 e5 $4 {Definitywnie przegrywa partię. Konieczne   było} (15... c6 $1 {co mogło stawić jeszcze opór.}) 16. Nxg6 Qd7 (16... Nbd7     Qf3 $18) 17. Qh5 Qg4 18. Bc4+ d5 19. Bxd5+ e6 20. Qxg4 exd5 21. Ne7+ $1 {     blenkung: c8} Rxe7 22. Qxc8 exd4+ 23. Kd2 d3 24. Rhe1 [1-0] 

Nierówne traktowanie pewnych osób od innych w porównywalnej sytuacji – ze względu na kategorię szachową lub ranking – jest zjawiskiem nieusprawiedliwionym i nieuzasadnionym. Jednakże w środowisku naszej dyscypliny to kuriozum jest szeroko rozpowszechnione.

/////////////////////////////////////

Ten problem poruszyłem w Magazynie Szachista (grudzień 2005).

Przed wykorzystaniem tej pouczającej ilustracji w artykule, sprawdziłem zbiór partii firmy ChessBase i był to wtedy jedyny przykład. W późniejszych bazach znalazłem jedną partię, która była grana wcześniej w mistrzostwach Ukrainy juniorów do lat 18. Jednakże białe grały słabiej 14.Ge3 i pojedynek zakończył się ostatecznie remisem. Bindrich zagrał silniej 14.Gxd6! W późniejszej praktyce turniejowej stosowano tylko tę ideę.

Zbiory partii ChessBase są systematycznie wzbogacane przez archiwalne przykłady z praktyki zawodników różnych klas. Jest to bardzo słuszne działanie, ponieważ twórczość szachistów niższych kategorii (rankingów) może wnieść także wiele cennych wartości w rozwoju teorii debiutów!

   [Event "Budapeszt - 2005.07.05"]   [White "Białe: Bindrich, Falko"]   [Black "Czarne: Lorscheid, Gerhard"]   [Result "1-0"]   [ECO "C41"]   [WhiteElo "2391"]   [BlackElo "2285"]   [Annotator "Konikowski,Jerzy"]   [PlyCount "45"]   [EventDate "2005.07.02"]   [EventType "tourn"]   [EventRounds "11"]   [EventCountry "HUN"]   [EventCategory "7"]   [Source "ChessBase"]   [SourceDate "2005.09.01"]         e4 e5 2. Nf3 d6 3. d4 exd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 Be7 6. Bf4 O-O 7. Qd2 d5 8.     Ndb5 c6 9. Nc7 d4 10. Nxa8 dxc3 11. Qxd8 Rxd8 12. bxc3 Nxe4 13. Bd3 Bd6 14.   Bxd6 $1 ({Słabsze jest} 14. Be3 Nc5 15. Rd1 Kf8 16. O-O b6 17. Bc4 Rd7 18. Rd4   Bb7 19. Rfd1 Be5 20. Rxd7 Ncxd7 21. f4 Bf6 22. Nc7 Ke7 23. Bd4 Bxd4+ 24. cxd4   Kd8 25. Bxf7 Kxc7 26. Re1 Nf6 27. Re7+ Nbd7 28. Bc4 g6 29. g4 Nxg4 30. Be6 Ngf6     Bxd7 Nxd7 32. Rxh7 c5 33. dxc5 bxc5 34. Rg7 Be4 35. c3 Kd6 36. Kf2 a5 37.     Ke3 Bb1 38. h4 a4 39. a3 Nb6 40. Ra7 Nc4+ 41. Ke2 Nxa3 42. Rxa4 Nb5 43. Kd2 Nc7     c4 Ne6 45. Ra6+ Ke7 46. Ra5 Kf6 47. Ke3 Kf5 48. Ra1 Bc2 49. Kd2 Nd4 50. Kc3     Be4 51. Ra5 Ne6 {1/2-1/2 (51) Boguslavsky,O-Sitnikov,A (2254) Dnipropetrovsk   2002}) 14... Nxd6 15. O-O-O b6 16. Rhe1 Kf8 17. Nc7 Rd7 (17... g6 18. Bf1 {   1-0 (18) Martorelli,A (2273)-Di Caro,C (2397) Rome 2005}) 18. Bf5 Rxc7 19. Rxd6   Bd7 20. Bxh7 g6 21. Bxg6 fxg6 22. Rxg6 Be8 23. Rxe8+  [1-0] 

Anatoli Karpow – mistrz świata w latach 1975-1985 oraz 1993-1999: Każda faza partii, otwarcie, gra środkowa i końcówka ma duże znaczenie. Jeżeli na początku gry, któraś ze stron uzyska przewagę materialną lub pozycyjną, to zniwelować ją w grze środkowej będzie bardzo trudno. W tej sytuacji do końcówki może w ogóle nie dojść. Bez poprawnej gry w debiucie, nie można więc myśleć o sukcesach w szachach.

Garri Kasparow – mistrz świata w latach 1985 – 2000: Nie ma znaczenia jak dobrze grasz, nie możesz spodziewać się dobrych wyników kiedy masz przegraną po debiucie.

/////////////////////////////////////////////////////////////////

Niedawno napisał do mnie Internauta, który odniósł się pozytywnie do książki „Szybkie zwycięstwa”:

„Dzięki jej lekturze poznałem wiele wariantów teoretycznych oraz ciekawych motywów taktycznych” …

Przytaczam ciekawą partię Ananda, którą przegrał wskutek nieznajomości granego wariantu! Dokładną analizą tego pojedynku zająłem się we wspomnianej książce.

   [Event "Rishon Le Zion 2006"]   [White "Białe: Radjabow, Teimour"]   [Black "Czarne: Anand, Viswanathan"]   [Result "1-0"]   [ECO "B97"]   [WhiteElo "2728"]   [BlackElo "2779"]   [Annotator "Konikowski,Jerzy"]   [PlyCount "31"]   [EventDate "2006.09.07"]   [EventType "tourn (blitz)"]   [EventRounds "15"]   [EventCountry "ISR"]   [EventCategory "16"]   [Source "ChessBase"]   [SourceDate "2006.11.03"]         e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 6. Bg5 e6 7. f4 Qb6 8. Qd2     Qxb2 9. Rb1 Qa3 10. e5 dxe5 11. fxe5 Nfd7 12. Ne4 h6 13. Bh4 Qa4 $2 ({Znany   błąd debiutowy i to w wykonaniu tak znakomitego arcymistrza. Teoria zaleca   tutaj  wyłącznie} 13... Qxa2 $1) 14. Be2 Nc6 15. Nxe6 g5 16. Nf6+ [1-0] 

Kontynuacja odcinka 7

Po przejściu na emeryturę Władysława Litmanowicza – wieloletniego redaktora naczelnego pisma (1950-1984), redagowaniem „Szachów” zajął się Paweł Kerntopf (1984-1986). Następnie pałeczkę po nim przejął Andrzej Filipowicz (1986-1990).

W tym okresie komentowałem dla pisma partie oraz opracowywałem artykuły z teorii debiutów. Przedstawiony niżej był opublikowany w numerze 9-1989.

W dniach 3-11 września 2016 odbyły się w Jastrzębiej Górze Drużynowe Mistrzostwa Polski (II Liga) – link. 

Z tej okazji otrzymałem piękną kartkę od grupy szachistów. Dziękuję!