Henryk Piskorz należał w latach 70 i 80 ubiegłego stulecia do ścisłej czołówki Krakowa. Z uwagi na ostry styl gry był niebezpiecznym graczem i potrafił pokonać w bezpośrednich pojedynkach nawet bardzo silnych przeciwników.

Przedstawiona partia została rozegrana w mistrzostwach okręgu krakowskiego. Mój partner wybrał ryzykowną kontynuację 9…Gxc2, co dało mi silną inicjatywę i następnie szybką wygraną.

W turnieju grało 12 zawodników. Uzyskałem 9 punktów z 11 partii (7+, 4=) i zdobyłem po raz trzeci mistrzowski tytuł.

   [Event "Kraków"]   [Date "1975"]   [White "Białe: Konikowski, Jerzy"]   [Black "Czarne: Piskorz, Henryk"]   [Result "1-0"]   [ECO "B00"]   [PlyCount "31"]   1. e4 e5 2. Nf3 Nf6 3. d4 exd4 4. e5 Ne4 5. Qxd4 d5 6. exd6 Nxd6 7. Nc3 Bf5 8.   Bg5 f6 9. Bf4 Bxc2 10. Rc1 Bg6 11. Bb5+ c6 12. O-O Be7 13. Rfe1 Nc8 14. Nd5   cxb5 15. Rxc8 Qxc8 16. Nxe7 1-0   

Jerzy Kostro redagował przez kilka lat w jednym krakowskim dzienniku kącik szachowy. Partia z Piskorzem znalazła uznanie u byłego mustrza Polski.

Roman Dworzyński w czasach swej kariery zawodniczej (zdjęcie ze zbiorów Andrzeja Filipowicza)

Kiedyś Pomorze (Bydgoszcz, Toruń, Grudziądz) było silnym ośrodkiem szachowym w kraju. W latach 50-tych czołowym szachistą Polski był Henryk Szapiel, podobnie w kategorii kobiet Henryka Konarkowska.

Dlatego okręg pomorski był doskonałym sparing-partnerem dla innych ośrodków szachowych. Jako junior grałem w meczach przeciwko Warszawie (także w reprezentacji juniorów) i Poznaniu.

W dniu 26 listopada 1967 roku odbyło się w Bydgoszczy towarzyskie międzyokręgowe spotkanie Warszawa-Bydgoszcz. W barwach stolicy wystąpili m.in. Jan Adamski, Jerzy Lewi i Roman Dworzyński. Mecz zakończył się ostatecznie zwycięstwem gości 6.5-3.5.

Ja zagrałem na II szachownicy seniorskiej przeciwko mistrzowi Dworzyńskiemu. Mojego partnera wcześniej poznałem osobiście na zgrupowaniu kadry juniorów  w Wiśle-Ustroniu (26.12.1966-5.01.1967). Roman Dworzyński wystąpił tam w roli trenera.

Od lewej strony stoją: Kaźmierski, Witkowski (kierownik zgrupowania i trener), Markiewicz, Dworzyński (trener), Wiland, Palewski (wykładowca-sędzia szachowy), Heinich, nieznany, Konikowski, Plebanek, nieznany, Pinkas. Klęczą od lewej: Bielczyk, nieznany i Chowra.

Nasz pojedynek miał interesujący charakter.

   [Event "Bydgoszcz"]   [Date "1967"]   [White "Białe: Dworzyński, Roman"]   [Black "Czarne: Konikowski, Jerzy"]   [Result "0-1"]   [ECO "B31"]   [PlyCount "64"]   1. e4 c5 2. Nf3 e6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 a6 5. c4 Nf6 6. Nc3 Bb4 7. Bd3 Nc6 8.   Nxc6 dxc6 9. O-O e5 10. f4 Ng4 11. g3 exf4 12. Bxf4 Be6 13. Qf3 g5 14. h3 gxf4   15. hxg4 fxg3 16. Kg2 Qg5 17. e5 Bxc3 18. bxc3 h5 19. Qxg3 O-O-O 20. Bf5 Rd2+   21. Rf2 Bxf5 22. gxf5 Rxf2+ 23. Kxf2 Qxf5+ 24. Kg2 Rh6 25. Rf1 Qe4+ 26. Kh2 Rg6   27. Qh3+ Kb8 28. Rxf7 Qxe5+ 29. Kh1 Qe4+ 30. Kh2 Rg4 31. Qf3 Qxf3 32. Rxf3 Rxc4   0-1   

Roman Dworzyński i Jan Adamski współcześnie (zdjęcie ze zbiorów Andrzeja Filipowicza)

Stefan Witkowski z Janem Adamskim (zdjęcia pochodzą ze zbiorów Andrzeja Filipowicza)

Stefan Witkowski był bardzo bogatą postacią w polskich szachach jako zawodnik, trener i działacz. Poznałem go bliżej jako junior na różnych imprezach i obozach kadry. Stefan odnosił się do młodzieży zawsze z dużą kulturą. Nie pamiętam jakiś negatywnych zachowań w stosunku do nas, z czego znani byli inni działacze.

O Stefanie można by napisać bardzo wiele. Może ukaże się kiedyś jego biografia. Sam miałbym tutaj dużo do powiedzenia.

Stefan Witkowski był wielkim znawcą ataku czterech pionków przeciwko obronie królewsko-indyjskiej. Sam to grałem i kiedyś zaproponowałem mu napisanie wspólnej książki o tym ostrym wariancie. Zgodził się. Uzgodniliśmy plan: najpierw dostarczy mi swoje partie i inne materiały. Ja przygotuję wstępną wersję i potem wspólnie ustalimy ostateczny obraz książki. Niestety Stefan nigdy mi niczego nie dostarczył. Ostatni raz widzieliśmy się w Rowach w 1998 roku. Jeszcze tutaj rozmawialiśmy o naszym zamiarze. Nic jednak z tego nie wyszło. Szkoda, gdyż Stefan Witkowski miał wielką wiedzę i doświadczenie o ataku. Ostatecznie wydałem w USA wraz z Markiem Soszynskim w 2005 roku książkę  na ten temat. Wcześniej zrobiłem to także w USA w 1987 roku.

Ze Stefanem spotkałem się tylko raz przy szachownicy w turniejowej partii. Było to w rozgrywkach I ligi w Międzygórzu. Wygrałem ciekawą partię. Ukazała się potem z moim komentarzem w piśmie angielskim „The Chess Player”.

   [Event "Międzygórze"]   [Date "1972"]   [White "Białe: Konikowski, Jerzy"]   [Black "Czarne: Witkowski, Stefan"]   [Result "1-0"]   [ECO "B31"]   [PlyCount "45"]   1. e4 c5 2. Nf3 Nf6 3. e5 Nd5 4. b3 Nc6 5. Bb2 d6 6. Bb5 Bg4 7. h3 Bh5 8. O-O   Nc7 9. Be2 d5 10. d4 e6 11. Nbd2 Bg6 12. Rc1 b6 13. c4 Be7 14. cxd5 exd5 15.   dxc5 bxc5 16. Ba3 Ne6 17. b4 c4 18. Qa4 Qd7 19. Nxc4 Nf4 20. Nd6+ Bxd6 21. Bb5   Rc8 22. Rxc6 Nxh3+ 23. gxh3 1-0   

Największym talentem w powojennej historii polskich szachów był bez wątpienia Jerzy Lewi. Obaj zaczynaliśmy kariery zawodnicze w jednym klubie. Przez wiele lat miałem więc możliwość obserwacji rozwoju jego niezwykłego talentu. Wielokrotnie walczyliśmy bezpardonowo przy szachownicy. Do końca byliśmy dobrymi kolegami. Mieszkając już w Warszawie, Jurek często odwiedzał Bydgoszcz i wtedy korzystał z mojej gościnności. Chciałbym tym tekstem przybliżyć nieco sylwetkę Jerzego Lewiego, który dla młodego pokolenia jest postacią raczej nieznaną: Moje wspomnienia.

Z Jurkiem rozegrałem wiele partii. Ogólny wynik jest mniej więcej w granicach równości, ale wygrał ze mną dwie ważne partie w mistrzostwach Polski juniorów w Polanicy Zdroju (1966) oraz w Wiśle (1967).

Jerzy Lewi grał czarnymi przeciwko partii hiszpańskiej obronę Cordela i potem wariant Archangielski. Włączyłem oba otwarcia do swego repertuaru debiutowego i  miałem tutaj wiele osiągnięć. Jurek zainspirował mnie do grania gambitu po ruchach 1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.c3 d5!?, który jest znany w teorii jako „Gambit Konikowski-Hardy”.

W mistrzostwach Pomorza juniorów w 1961 roku rozegrałem z Jurkiem Lewim bardzo ciekawą partię. Pokonałem mojego partnera w jego ulubionym wariancie.

   [Event "Bydgoszcz"]   [Date "1961"]   [White "Białe: Konikowski, Jerzy"]   [Black "Czarne: Lewi, Jerzy"]   [Result "1-0"]   [ECO "C64"]   [PlyCount "63"]   1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 Bc5 4. c3 Nge7 5. O-O O-O 6. d4 exd4 7. cxd4 Bb6 8.   d5 Nb4 9. a3 Na6 10. b4 d6 11. Bb2 Bg4 12. Nbd2 c6 13. dxc6 Nxc6 14. Nc4 Bc7   15. Ne3 Bxf3 16. Qxf3 Ne5 17. Qg3 Nb8 18. Rfd1 f6 19. Nf5 g6 20. f4 Nf7 21. Qh4   Bb6+ 22. Kh1 gxf5 23. Rd3 Bf2 24. Qxf2 fxe4 25. Rh3 Qe7 26. Qh4 Nd8 27. Rd1   Nbc6 28. Rxd6 Rf7 29. Rxf6 e3 30. Bc4 Kf8 31. Bxf7 Nxf7 32. Qxh7 1-0   

Nieoficjalne mistrzostwa Europy w Groningen (1967). Od lewej strony: Andras Adorjan, Anatolij Karpow i Jerzy Lewi.

Grałem z całą trójką. Z Adorjanem przegrałem dwukrotnie i raz z Karpowem. Z Jerzym Lewim rozegrałem wiele partii z różnym skutkiem.

Edward Arłamowski i Bogdan Śliwa (fotografie pochodzą ze zbiorów Andrzeja Filipowicza)

W dniach 6-15 stycznia 1978 roku odbył się w budynku Zarządu Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Rynku Głównym turniej dla uczczenia 33 rocznicy wyzwolenia Krakowa.

W turnieju wziął udział Bogdan Śliwa – legenda polskich szachów. Niespodziewanie zwycięstwo odniósł Stanisław Kostyra 7 z 9 partii, przed Bogdaną Śliwą 6.5. Ja zająłem 4 miejsce z 5 pkt. Na 6 miejscu uplasował się były mistrz Polski Józef Gromek z 4.5 punktami.

W turnieju grałem całkiem nieźle, ale na finiszu przegrałem wygraną pozycję z Andrzejem Szyszko-Bohuszem i nie docisnąłem w dużym niedoczasie Śliwę. Partia była w sumie ciekawa i dlatego przedstawiam ją Państwu.

   [Event "Kraków"]   [Date "1978"]   [White "Białe: Śliwa, Bogdan"]   [Black "Czarne: Konikowski, Jerzy"]   [Result "1/2-1/2"]   [PlyCount "92"]   1. c4 c6 2. e4 e5 3. Nf3 d6 4. d4 Nd7 5. Nc3 Ngf6 6. Bg5 Be7 7. Be2 O-O 8. O-O   Ne8 9. Be3 g6 10. Bh6 Ng7 11. Qd2 Qc7 12. b4 Nf6 13. d5 cxd5 14. cxd5 Ng4 15.   Bg5 f6 16. Be3 Nxe3 17. fxe3 a6 18. Rac1 Bd7 19. Bd3 Qb6 20. Ne2 Rac8 21. Kh1   Rxc1 22. Rxc1 Rc8 23. Rxc8+ Bxc8 24. a4 f5 25. a5 Qc7 26. Ng3 Bd8 27. h3 Bd7   28. Kh2 b6 29. axb6 Qxb6 30. Ne1 Bg5 31. Nc2 f4 32. Nf1 Nh5 33. Qe2 a5 34. bxa5   Qxa5 35. Qd1 Qc3 36. Be2 Ng3 37. Nxg3 fxg3+ 38. Kxg3 Ba4 39. Bd3 Bxe3 40. Kh2   Bd2 41. Qg4 Bf4+ ({Wygrywało} 41... Kg7 $1 42. Qe6 Bg5 {itd.}) 42. g3 Qxd3 $2 (   42... Qd2+ $1 43. Kh1 Kg7 44. gxf4 Qxd3 {z wygraną czarnych}) 43. Qe6+ Kf8 44.   Qxd6+ Ke8 45. Qe6+ Kd8 46. Qb6+ Ke8 1/2-1/2   

Rok później udał mi się rewanż. W X Międzynarodowym Turnieju o Puchar Prezesa „Korony” Kraków odniosłem zwycięstwo nad wielokrotnym mistrzem Polski. Niestety zaginął mi zapis tej partii, ale zachowała się fotografia z tego pojedynku.

Wyniki tego turnieju

1. A.Bitman (ZSRR) 7
2. K.Pinkas 7
3. J.Konikowski 6.5
4. J.Gralka 6.5
5. S.Kostyra 6
6. P.Dimitrow (Bułgaria) 6
7. B.Śliwa 5.5
8. H.Piskorz 4.5
9. D.Basta (Jugosławia)
10. K.Steczkowski 4.5
11. H.Ereńska-Radzewska 4
12. D.Barwiński 4

Fotografia pochodzi ze zbiorów Andrzeja Filipowicza

Mistrz krajowy Tadeusz Ciejka (1911-1971) był z zawodu pianistą i profesorem Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie. Szachy były jego wielką pasją. Kilka razy startował w mistrzostwach Polski. W turnieju międzynarodowych w Sopocie w 1951 roku zajął 15 miejsce na 16 uczestników.

Przy szachownicy spotkaliśmy się w 1968 roku w Iwoniczu Zdroju w czasie turnieju o puchar Bieszczadów. Profesor zajął 6 miejsce z 6 punktami z 11 partii. Ja byłem drugi z 8.5 punktami.

Tadeusz Ciejka był specjalistą wariantu zamkniętego w obronie sycylijskiej. Nasza partia miała ciekawy przebieg, jak stwierdził po partii mój partner.

   [Event "Iwonicz Zdrój"]   [Date "1968"]   [White "Białe: Ciejka, Tadeusz"]   [Black "Czarne: Konikowski, Jerzy"]   [Result "0-1"]   [ECO "B25"]   [PlyCount "76"]   1. e4 c5 2. Nc3 Nc6 3. g3 g6 4. Bg2 Bg7 5. f4 d6 6. d3 e6 7. Nf3 Nge7 8. O-O   O-O 9. Bd2 Rb8 10. Rb1 b5 11. a3 a5 12. Ne2 b4 13. axb4 axb4 14. g4 f5 15. h3   Ba6 16. b3 Na7 17. Be3 Nb5 18. Qe1 h6 19. Rf2 Na3 20. Rc1 Bb2 21. Ng3 Bxc1 22.   Bxc1 Bc8 23. Nh4 Kh7 24. exf5 exf5 25. gxf5 Nxf5 26. Nhxf5 Bxf5 27. Nxf5 gxf5   28. Bb2 Re8 29. Re2 Nxc2 30. Qg3 Nd4 31. Bxd4 cxd4 32. Ra2 Qe7 33. Kh2 Rbc8 34.   Bd5 Qg7 35. Qh4 Rc1 36. Rg2 Re2 37. Qd8 Rxg2+ 38. Bxg2 Rc2 0-1   

Jedną z moich pierwszych książek szachowych była praca Władysława Litmanowicza „III Międzynarodowy Turniej Szachowy – Sopot 1951”.

Nie ukrywam, że to była dla mnie bardzo ciekawa lektura i przestudiowanie komentowanych partii podniosło moją wiedzę o grze w szachy. W turnieju barwy Polski bronili: Kazimierz Makarczyk, Wiktor Balcarek, Edward Arłamowski, Kazimierz Plater, Bogdan Śliwa, Jan Gadaliński i Tadeusz Ciejka.

Nie przypuszczalem wtedy, jako początkujący amator królewskiej gry, że kiedykolwiek spotkam tych zawodników na swojej drodze. A jednak tak się stało. Kazimierz Makarczyk był dwukrotnie trenerem na obozie kadry juniorów z moim udziałem. Z Wiktorem Balcarkiem zamieniłem kilka słów na jakimś turnieju na Śląsku. Edwarda Arłamowskiego poznałem w klubie KKSz Kraków, natomiast z pozostałymi zmierzyłem się przy szachownicy. Moją partię z Kazimierzem Platerem pokazałem już na blogu: Link. 

Dzisiaj przedstawiam pojedynek z Janem Gadalińskim. Partia została rozegrana w rozgrywkach I ligi w Wiśle w 1971 roku.

   [Event "Wisła "]   [Date "1971"]   [White "Białe: Konikowski, Jerzy"]   [Black "Czarne: Gadaliński, Jan"]   [Result "1-0"]   [ECO "B89"]   [PlyCount "55"]   1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 6. Bc4 Qc7 7. Bb3 e6 8. f4   Nc6 9. Be3 Be7 10. Qe2 Na5 11. O-O-O Bd7 12. g4 Nxb3+ 13. axb3 Bc6 14. Nxc6   bxc6 15. g5 Nd7 16. f5 Qa5 17. fxe6 fxe6 18. Qc4 Nc5 19. Kb1 d5 20. exd5 cxd5   21. Qg4 Rb8 22. Bxc5 Qxc5 23. Qxe6 d4 24. Rhe1 Rd8 25. Ne4 Qc7 26. Nf6+ gxf6   27. gxf6 Rc8 28. Qxe7+ 1-0   

Zdjęcie ze zbiorów Andrzeja Filipowicza

Mistrz krajowy Stefan Brzózka w latach 50 i 60-tych zaliczał się do czołówki krajowej i w barwach warszawskiego klubu „Maraton” zdobywał wielokrotnie drużynowe mistrzostwa Polski. Na olimpiadzie szachowej w Monachium w 1958 roku bronił barwy naszego kraju.

Jest silnym graczem korespondencyjnym i na tym polu osiągnął wiele znaczących sukcesów.

Przedstawiona partia była rozegrana w rozgrywkach I ligi w Wiśle.

   [Event "Wisła"]   [Date "1971"]   [White "Białe: Konikowski, Jerzy"]   [Black "Czarne: Brzózka, Stefan"]   [Result "1-0"]   [ECO "B48"]   [PlyCount "43"]   1. e4 c5 2. Nf3 e6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nc6 5. Nc3 Qc7 6. Be3 a6 7. f4 Nxd4 8.   Qxd4 b5 9. Be2 Ne7 10. O-O Nc6 11. Qd2 d6 12. a4 b4 13. Nb5 axb5 14. axb5 Rxa1   15. Rxa1 Nd8 16. b6 Qb8 17. Bb5+ Bd7 18. Bxd7+ Kxd7 19. Ra7+ Ke8 20. Qxb4 Be7   21. Qb5+ Kf8 22. Qa6 1-0   

Od lewej strony stoją: Stanisław Gawlikowski, Andrzej Filipowicz i Andrzej Adamski (Zdjęcie ze zbiorów Andrzeja Filipowicza)

Jako początkujący szachista (1961) kupiłem sobie wszystkie książki szachowe w języku polskim, które znajdowały się w księgarniach. W tym zbiorze były dwa tomy końcówek Stanisława Gawlikowskiego. 

Autora poznałem osobiście dwa lata później (22.07-5.08.1963) na festiwalu szachowym w Sajenkach koło Augustowa. Udało mi się zamienić z mistrzem kilka słów, co było dla mnie dużym przeżyciem.

W czasie 6-15 września 1968 roku odbył się w Iwoniczu Zdroju turniej o puchar Bieszczadów. Zwyciężył Jan Adamski 9 przed Jerzym Konikowskim 8.5. Na 7 miejscu znalazł się Stanisław Gawlikowski. W bezpośrednim pojedynku z autorem kilku świetnych książek szachowych odniosłem efektowne zwycięstwo.

   [Event "Iwonicz Zdrój"]   [Date "1968"]   [White "Białe: Konikowski, Jerzy"]   [Black "Czarne: Gawlikowski, Stanisław"]   [Result "1-0"]   [ECO "A07"]   [PlyCount "49"]   1. Nf3 Nf6 2. g3 d5 3. Bg2 Bf5 4. d3 c6 5. O-O h6 6. Nbd2 e6 7. Qe1 Bc5 8. e4   dxe4 9. dxe4 Bh7 10. Qe2 O-O 11. b3 Nbd7 12. Bb2 Qe7 13. e5 Nd5 14. c4 Nb4 15.   Ne1 Bb6 16. a3 Nc2 17. Nxc2 Bxc2 18. Be4 Bxe4 19. Nxe4 a5 20. Rad1 Nc5 21. Nf6+   Kh8 22. b4 axb4 23. axb4 gxf6 24. exf6 Qe8 25. Qh5 1-0   

Mistrz międzynarodowy Ryszard Skrobek był szczególnie niebezpiecznym przeciwnikiem przeciwko obronie sycylijskiej, którą stosowałem namiętnie czarnymi po 1.e4.

W rozgrywkach I-ligi w Jaszowcu w 1980 roku zdecydowałem się więc zagrać coś innego w celu zaskoczenia silniejszego przeciwnika. Czułem, że w obronie Caro-Kann, którą grałem rzadziej, mam lepsze szanse, niż w moim ulubionym otwarciu. Nie pomylilem się. Były mistrz Polski nie znalazł skutecznej recepty na zastosowany wariant…

   [Event "Jaszowiec"]   [Date "1980"]   [White "Skrobek, Ryszard"]   [Black "Konikowski, Jerzy"]   [Result "0-1"]   [ECO "B10"]   [PlyCount "72"]   1. e4 c6 2. d4 d5 3. exd5 cxd5 4. c4 Nf6 5. Nc3 g6 6. Qb3 Bg7 7. cxd5 O-O 8.   Nge2 Nbd7 9. g3 Nb6 10. Bg2 e6 11. dxe6 Bxe6 12. Qd1 Nbd5 13. O-O Qd7 14. Be3   Rfd8 15. Qd2 Bh3 16. Rfd1 Bxg2 17. Kxg2 Qf5 18. Qd3 Qh5 19. h3 Rd7 20. Bf4 Re8   21. Qf3 Nxf4+ 22. Nxf4 Qa5 23. a3 Red8 24. Qe3 Ne8 25. Nfe2 h5 26. h4 Qb6 27.   d5 Qxb2 28. Rdb1 Qc2 29. Ra2 Qf5 30. Qxa7 Bxc3 31. Nxc3 Rxd5 32. Rxb7 Rd3 33.   Rb8 Qf3+ 34. Kh2 Rd1 35. Nxd1 Rxd1 36. Rxe8+ Kg7 0-1