Dalsza część odcinka 2

Czy można sobie wyobrazić fachowca w branży samochodowej nie znającego z jakich części składa się auto?

A czy można sobie przedstawić szachistę, który nie potrafi wymienić nazw debiutów?

Z tym problemem spotkałem się na mojej pierwszej sesji Młodzieżowej Akademii Szachowej w Zakopanem w 1999 roku. W trakcie rozmów z niektórymi uczestnikami zgrupowania zauważyłem, że młodzież ma duże problemy z nazwami otwarć. Częściej operowano kodami, nie nazwami debiutów, czy wariantów. A więc mówiło się np. B33, E32 itd.

Zrobiłem mały sprawdzian w mojej grupie treningowej. Ustawiłem pozycję po ruchach 1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 i poprosiłem o podanie nazwy otwarcia. Tylko jedna osoba z ośmiu pytanych wiedziała, że jest to obrona 2 skoczków. A była to grupa juniorek i juniorów, która reprezentowała już Polskę na mistrzostwach świata i Europy.

To wydarzenie zmobilizowało mnie do napisania książki „Szybki kurs debiutów” z przeznaczeniem dla młodzieży. Ukazała się w 2000 roku w wydawnictwie „Penelopa”. Przypadek ten opisałem w piśmie Szachy/Chess 75/76-2002 w tekście „Gorzka Prawda”.

Kontynuacja kursu nastąpiła w książce „Szybki kurs debiutów w praktyce” (Penelopa 2006).

Tej ważnej tematyki nie mogło zabraknąć oczywiście w książce „Szachy dla przyszłych mistrzów”. W rozdziale I „Szybki kurs otwarć szachowych” m.in. piszę:

Nie ulega więc wątpliwości, że faza debiutowa odgrywa bardzo ważną rolę. Dlatego szachiści z dużymi aspiracjami sportowymi przywiązują szczególną wagę do granych przez siebie otwarć.

Debiut jest fundamentem partii szachowej i poprawnie rozegrany daje duże szanse na sukces w każdym pojedynku. Nawet słabsi szachiści mają realne perspektywy odniesienia zwycięstwa nad silniejszym i doświadczonym przeciwnikiem.

Zawodnik powinien mieć odpowiednią motywację do wyczynowego uprawiania szachów. Na pewno nie będzie jej miał w przypadku porażek i słabych wyników turniejowych. To może go szybko zniechęcić do dalszego zajmowania się królewską grą.

Wielu zawodników mało interesuje się początkowym etapem gry i próbuje cały ciężar walki przenieść na część środkową i końcową. Zawodnicy tracą przez to wiele sił w debiucie i często brakuje im potem świeżości w rozgrywaniu dalszych faz partii. Skutki tego są łatwe do przewidzenia…

Zachęcam do pracy nad teorią debiutów tych wszystkich czytelników, którzy postawili sobie jasny cel: osiągnąć możliwie szybko klasę mistrza szachowego. Przedłożony tutaj materiał omawia w ogólnych zarysach plany gry w najważniejszych otwarciach. Aby pogłębić wiedzę w tym zakresie, należy sięgnąć oczywiście do specjalistycznej literatury …

cdn

Dalsza część odcinka 1

W Polsce na przestrzeni wielu lat było sporo talentów, które nie rozwinęły maksymalnie swych skrzydeł z powodu błędnego podejścia do samoszkolenia. Jednym z nich był Jerzy Lewi, o którym napisałem więcej w swoich wspomnieniach: link 1 i link 2.

Jurek z wielkim zaangażowaniem analizował pozycje z gry środkowej i końcowej. Debiuty były jego najsłabszą stroną. Jestem przekonany, że gdyby tej części partii poświęcił więcej czasu, to mógłby szybko osiągnąć poziom światowy. Tak jednak się nie stało. Jurkowi brakowało dobrego doradcy, który mógłby go przekonać do właściwej pracy nad szachami.

Sam gdy zaczynałem poważnie zajmować się grą, to panowało w naszym środowisku hasło: Ucz się gry środkowej i końcówek, a w debiucie dasz sobie radę!

Ta błędna teoria była hamulcem prawidłowego rozwoju twórczo-sportowego wielu utalentowanych juniorów w naszym kraju.

Główny problem polegał na tym, że nie było jakiś logicznych wytycznych i wzorców odnośnie treningu w szachach. Dlatego młodzież często błądziła i traciła wiele lat, aby zbyt późno zrozumieć kwestie swego szkolenia.

Dlatego jako trener starałem się w swej działalności udzielać pożytecznych rad, aby moi podopieczni pracowali we właściwym kierunku.

W wprowadzeniu mojej książki piszę m.in.:

Proces szkolenia musi być dobrze przygotowany i umiejętnie rozłożony w przewidzianym na niego czasie. Powinien być też odpowiednio zorganizowany, aby umożliwić osiągnięcie postawionego celu. Plan treningu musi być rzeczowy i odpowiadać kwalifikacjom zawodnika.

Powinien być ciekawy, a przede wszystkim możliwie elastyczny, aby można go było modyfikować i w każdej chwili dopasowywać do tempa postępów szachisty. Ważnym celem szkolenia młodych zawodników jest wyrobienie u nich takich umiejętności, które pozwolą im dalej się rozwijać i będą podstawą do osiągnięć w wieku dojrzałym.

Etapy treningu szachowego można podzielić, w zależności od głównej treści i związanych z tym zadań, na trzy grupy:

• trening podstawowy (lub wstępny),
• trening ogólnorozwojowy,
• trening specjalistyczny.

Pomiędzy tymi szkoleniami istnieje oczywiście duża współzależność, ale ważne jest zachowanie prawidłowych proporcji…

cdn

Przed kilkoma dniami napisał do mnie jeden z Internautów z prośbą o opis treści mojej najnowszej książki w języku polskim „Szachy dla przyszłych mistrzów” opublikowanej przez wydawnictwo RM. Książkę przedstawiłem już w ogólnych zarysach na blogu i to powinno dać pewny obraz tematyki, jaką się w niej zająłem.

Jestem autorem wielu książek, ale „Szachy dla przyszłych mistrzów” zajmują w mojej twórczości szczególne miejsce. Napisałem ją specjalnie dla zdolnej polskiej młodzieży z aspiracjami sportowymi, która zdobyła już podstawową wiedzę o grze w szachy i chce poznać bliżej tajniki fachowego treningu. We wstępie zaznaczyłem, że głównie starałem się w niej wyjaśnić istotne mechanizmy składające się na prawidłowe szkolenie we współczesnych szachach.

Przede wszystkim podkreślam znaczenie fazy debiutowej, która ulega ciągłym przemianom i jest dalej przedmiotem dogłębnych badań teoretycznych i praktycznych w pracy szkoleniowej trenerów oraz w samoszkoleniu szachistów na całym świecie.

Nie ma żadnych wątpliwości, że intensywna praca z otwarciami jest twórcza i pomaga rozwinąć wiele pozytywnych cech i umiejętności, takich jak wytrwałość w szukaniu nieznanych dróg oraz doskonaleniu zdolności analitycznych.

Inspiruje też do nieustannego poznawania nowych pozycji w grze środkowej, które są ściśle związane z wieloma otwarciami. Ponadto często zmusza nawet do zajmowania się różnymi końcówkami, które wynikają w toku analizy wielu sytuacji w początkowym stadium gry.

Wniosek: Praca szkoleniowa z otwarciami szachowymi daje możliwość do zajmowania się także problemami pozostałych części partii!

cdn

Pewnego razy wydawca Robert Ullrich zapytał się mnie, czy nie mógłbym przygotować monografii o otwarciu Retiego, ponieważ jest duże zainteresowanie tym tematem.

Zgodziłem się, gdyż kiedyś sam grywałem białym kolorem te schematy, także czarnymi miałem również duże turniejowe doświadczenia.

W trakcie pracy napotkałem się na pewne trudności techniczne, z uwagi na problem „przestawienie posunięć”. Okazało się, że do tych samych (lub podobnych pozycji) dochodzi się różnymi drogami. Trzeba było więc wybrać jakąś logiczną myśl, tak aby czytelnik nie pogubił się w gąszczu skomplikowanych wariantów i różnych planów.

Ostatecznie po prawie dwóch latach pracy powstała ta książka. Moim współpracownikiem był mistrz w grze korespondencyjnej Uwe Bekemann, z którym napisałem już cztery monografie debiutowe.

Wydawca oczekiwał od nas około 200 stron, wyszło 315.

Temat opracowaliśmy w 11 rozdziałach oraz na bazie 28 pouczających partii. Opisy są głównie słowne, ale zastosowaliśmy też znane symbole szachowe.

Angielska wersja

Reti-Eröffnung – richtig gespielt
Jerzy Konikowski i Uwe Bekemann
Joachim Beyer Verlag 2015
315 stron
ISBN – 978-3-95920-014-1

II wydanie 2023

324 stron
ISBN 978-3-95920-176-6

Jest to poradnik dla młodych i ambitnych szachistów, którzy mają zamiar w możliwie szybkim tempie osiągnąć mistrzowski poziom gry i w następstwie tego znaczące sukcesy sportowe.

Książka składa się, oprócz wstępu i wprowadzenia, z następujących części:

1. Szybki kurs otwarć szachowych
2. Zasady pracy nad repertuarem debiutowym
3. Ćwiczenie techniki liczenia wariantów oraz zmysłu taktycznego
4. Znaczenie gry końcowej
5. Analiza i komentowanie partii
6. Komputer w treningu szachisty

Dodatkowa informacja

Szachy dla przyszłych mistrzów
Jerzy Konikowski
160 stron
Wydawnictwo RM Warszawa 2015
ISBN 978-83-7773-359-2

////////////////

Nowe wydanie 2022

ISBN 978 8381 516525

Trener szachowy powinien być wszechstronnie wykształcony, aby swoim podopiecznym przekazywać wiedzę we wszystkich zakresach gry szachowej.

Wprawdzie sam uważam, że we współczesnych szachach turniejowych początkowa faza gry ma bardzo istotne znaczenie, gdyż tutaj walczy się o wczesną przewagę, jednakże w kształceniu szachistów musi być także miejsce na inne stadia partii.

Dlatego napisałem sporo artykułów i książek o grze środkowej i końcowej.

W tych dniach ukazało się drugie wydanie mojej książki testowej o końcówkach taktycznych. Może służyć ona nie tylko zawodniczkom i zawodnikom wszystkich kategorii, lecz również szkoleniowcom.

Dodatkowa informacja

Penelopa

Dagobert Kohlmeyer z Berlina jest popularnym publicystą szachowym Niemiec. Wspólnie napisaliśmy kilka książek.

Właśnie ukazała się nasza nowa praca. W 6 rozdziałach i na bazie 110 partii omówiliśmy różne metody ataku na króla. 7 rozdział zawiera 54 kombinacji, których celem jest praktyczne sprawdzenie zdobytej wiedzy

Jerzy Konikowski i Dagobert Kohlmeyer
Der erfolgreiche Königsangriff
Tipps und Tricks für eine bessere Strategie
Joachim Beyer Verlag 2015
186 stron (twarda okładka)
ISBN 978-3-940417-81-7

Najważniejszą imprezą szachową minionego roku był mecz o mistrzostwo świata pomiędzy Carlsenem i Anandem w Soczi. Z tego względu wydawnictwo „Penelopa” postanowiło uczcić to wydarzenie książką, w której została przedstawiona dramaturgia spotkania tytanów 64 pól.

We wstępie wydawca Jerzy Moraś m.in. napisał: FIDE wybrało ciekawe otoczenie dla tegorocznego pojedynku o mistrzostwo świata w szachach. Okazało się, że będzie to miejsce niedawnych XXII Zimowych Igrzysk Olimpijskich, czyli rosyjskie Soczi. Kurort zmienił wizerunek, ponieważ w szybkim tempie powstał tutaj wielki kompleks olimpijski. Mecz o szachową koronę odbywać się miał w oryginalnej oprawie sportowego kompleksu oraz znanym dla mediów miejscu…

W części „Przygotowania do meczu” zostały omówione starty turniejowe obu rywali w 2014 roku wraz z ich najciekawszymi partiami z tego okresu (po dwie od zawodnika).

Dalej zostały przedstawione wszystkie pojedynki z obszernymi komentarzami (w sumie 11) wraz z omówieniem wydarzeń w poszczególnych rundach.

Końcowe rozdziały książki: „Ceremonia zakończenia meczu”, „Podsumowanie”, „Tabela meczu w Soczi, 2014” oraz „Indeks partii meczowych”.

Wydarzenia szachowe zostały wzbogacone licznymi fotografiami, a nad całością czuwał redaktor techniczny Dariusz Gronkowski.

Dla informacji potencjalnych zainteresowanych: W wydawnictwie Penelopa można jeszcze kupić książkę z wydarzeń w Chennai 2013 pt. „Mecz na szczycie. Carlsen gromi Ananda” za 17.50 złoty. Komplet z meczem w Soczi kosztuje 25.00 złoty.

Jerzy Konikowski
Magnus Carlsen dalej królem!
Wydawnictwo Penelopa 2014
100 stron
ISBN 978-83-62908-85-1

Szczególy

Recenzja

Królowe 64 pól
Jacek Gajewski i Jerzy Konikowski
Wydawnictwo Jacek Gajewski
198 stron (format 235×165)
ISBN 9 788394 068806

Książki repertuarowe od dawna cieszą się dużą popularnością wśród szachistów na całym świecie. Ich rola jest oczywista: pomóc każdemu zawodnikowi w szybkim opracowaniu własnego repertuaru debiutowego. Oczywiście nie każdemu może spodobać się w całości zaproponowana przez autora tematyka otwarć.

Jeden z moich czytelników wyjaśnił mi niedawno ten problem tak: nie ma sprawy, gdyż kupuję sobie dwie książki i za około 50 Euro mam gotowy repertuar na kilka lat. A gdy mi się znudzi, to kupuję aktualne pozycje i przygotowuję nowe warianty. W ten sposób oszczędzam czas na samodzielne i żmudne szukanie materiałów.

Chyba jedyna tego typu książka w Polsce ukazała się w 1999 roku mojego autorstwa „Gram 1.e4”.

Jej pozytywne oceny zmobilizowały mnie do przygotowania nowej pozycji „Gram 1.d4”. Kiedy książka była gotowa w około 80% nastąpiło niespodziewanie rozstanie z wydawnictwem. Gotowy materiał wykorzystywałem potem w różnych publikacjach.

Rok temu ukazała się w wydawnictwie „Joachim Beyer Verlag” książka repertuarowa po 1.e4 (1.e4 siegt). 

Powstała ona na bazie moich materiałów treningowych z szachistami różnych kategorii. Wykorzystałem w niej także pewne moje doświadczenia z polskiej publikacji. Książka uzyskała dobre recenzje, co odbiło się na dobrej sprzedaży.

Szef firmy Robert Ullrich zaproponował więc kontynuację serii. I tak powstała nowa pozycja o 1.d4. Wykorzystałem w niej starą koncepcję, którą kiedyś przygotowalem dla polskiego wydawnictwa.

Treścią książki jest bardzo obszerne wprowadzenie, 11 teoretycznych rozdziałów oraz 48 wzorcowych partii. Opracowanie liczy 384 stron.

Mój partner Uwe Bekemann jest silnym mistrzem w grze korespondencyjnej oraz autorem kilku książek na temat gambitów. Jest to nasza 4 wspólna praca.

1.d4 siegt!
Ein Repertoire für Weiß
Jerzy Konikowski i Uwe Bekemann
Joachim Beyer Verlag 2014
384 strony
ISBN 978-3-940417-50-3

1.d4 siegt!
Ein Repertoire für Weiß
Drugie rozszerzone wydanie
Jerzy Konikowski i Uwe Bekemann
Joachim Beyer Verlag 2020
431 stron
ISBN 978-3-95920-106-3

///////////////////////////////

Angielska wersja 2 wydania.