Od redakcji 1
O tym się mówi 2
MŚ do 20 lat, Chennai 2011 3
Partie komentowane z MŚ do 20 lat 6
Ciekawostka – uratowany remis Smysłowa 9
Memoriał M. Botwinnika, Moskwa 2011 10
DMP jun. Ekstraliga, Ustroń 2011 12
DMP jun. I liga, Ustroń 2011 13
DMP jun. II liga, Darłówek 2011 14
„Szachowe Lato“, Poznań 2011 16
Festiwal im. J. Dominika, Dobczyce 2011 17
W sędziowskim kotle (59) 18
Szachowe epizody A.F. (22) 20
Nauka gry (94) 26
Poradnik sędziego (90) 30
Prenumerata 31
Rozwiązania kombinacji 31
Kombinacje 32

Od redakcji

Zwycięstwo Dariusza Świercza w mistrzostwach świata do 20 lat, rozgrywanych w Indiach, to jedno z naszych największych indywidualnych osiągnięć po wojnie, a w gruncie rzeczy największe. Tytuł mistrza świata do lat 20, w hierarchii szachowej, ustępuje tylko mistrzowi i mistrzyni świata, natomiast ma znacznie większą wagę od mistrzostw kontynentów, w których poza silnymi zawodnikami występuje też wielu przypadkowych szachistów.

Czy sukces Świercza miał również wymierną wartość szachową okaże się za kilka lat, bo w gronie pokonanych rywali było kilku utalentowanych graczy, którzy wkrótce mogą poczynić istotne postępy. Naszemu championowi towarzyszyła bardzo utalentowana para Kacper Piorun i Klaudia Kulon. Niestety sprawili poważny zawód, występując znacznie poniżej swoich możliwości.

Wielki wydarzeniem w skali światowej był Memoriał Michaiła Botwinnika, poświęcony 100-leciu urodzin wielokrotnego mistrza świata. Na starcie stanęła czwórka wybitnych szachistów, notowanych na pierwszych czterech miejscach na liście rankingowej FIDE: Carlsen, Anand, Aronian i Kramnik. W rozgrywanym turnieju szachów szybkich zdecydowanie triumfował mistrz świata Viswanathan Anand, a niespodzianką było ostatnie miejsce Magnusa Carlsena, który w drugim kole przegrał wszystkie trzy partie. Panom towarzyszyła czwórka znakomitych szachistek: Koneru, Cmilite, T. Kosincewa i Danielian, które też rozegrały dwukołowy turniej szachów szybkich. Trochę nieoczekiwanie, ale w pełni zasłużenie, triumfowała Litwinka Viktorija Cmilite. Ciekawym punktem programu były rozegrane parami blitze , tempem P-5’+5″, które cieszyły się niezwykłym zainteresowanie publiczności. Wygrała dość pewnie para Hindusów – mistrz świata Anand i uczestniczka tegorocznego listopadowego meczu o MŚ kobiet Koneru. Wspaniałym uzupełnienien rozgrywek był seans gry jednoczesnej na osiemdziesięciu szachownich w wykonaniu ósemki zaproszonych gości. Każdy z nich grał na 10 deskach z najlepszymi młodymi zawodnikami, którzy przybyli z różnych krańców Rosji, na zaproszenie Rosyjskiej Federacji Szachowej. Drugim medialnym wydarzeniem było przerywanie parti szachów szybkich po 15-20 minutach, na kilka minut, w czasie których uczestnicy oceniali debiut i perspektywy aktualnej pozycji. Rywal miał wtedy na założone słuchawki i słyszał w nich tylko muzykę.

Na przełomie czerwca i lipca rozegrano ligi juniorów. W Ekstralidze juniorów zasłużenie triumfował faworyt „Polonia“ Wrocław, której liderem był Dariusz Świercz. Natomiast trudno zrozumieć dlaczego do II ligi juniorów dopuszczono aż 50 zespołów, w większości złożonych z graczy bardzo słabo znających elementarz szachowy? Poziom olbrzymiej liczby „partii“ był tak niski, że znacznie lepszą nazwą zawodów byłby tu „festiwal podstawek“.

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny

Czerwona msza czyli uśmiech Stalina
Tom 2
Bohdan Urbankowski
653 stron
format 240×165
45.00 złoty w tym 5% VAT
ISBN 978-83-931–264-2-2

Jest to kontynuacja znakomitej książki Bohdana Urbankowskiego. Załączony spis treści ilustruje tematykę drugiego tomu.

Mój wkład w tym numerze to komentowana partia Huschenbeth-Gustafsson i kombinacje.

8 września podałem wiadomość o powstaniu nowego tygodnika „Wprost Przeciwnie”. Dzisiaj nadeszło sprostowanie:

W poniedziałek 26 września ukaże się nowy tygodnik „Wręcz Przeciwnie” stworzony jest przez grupę dziennikarzy, którzy współtworzyli tygodnik „Wprost”w czasach, kiedy odnosił on największe sukcesy. Redaktorem naczelnym jest Jan Piński, były szef działu Polska tygodnika „Wprost” i były szef „Wiadomości” TVP. Wśród autorów „Wprost Przeciwnie” są Prezydent Centrum im Adama Smitha Robert Gwiazdowski, Janusz Korwin-Mikke, Wiesław Kot, Robert Leszczyński, Leszek Pietrzak, Tomasz Terlikowski, Paweł Zarzeczny i satyryk Tadeusz Drozda. Nakład pierwszego numeru wyniesie 120 tys. egzemplarzy. Tygodnik ma działy Polska, Biznes, Nauka, Historia, Zagranica, Kultura.

Zmiana tytułu tygodnika „Wprost Przeciwnie” na „Wręcz Przeciwnie” i przesunięcie o tydzień wydania było spowodowane niespotykaną w historii wolnej Polski odmową kolportażu legalnie zarejestrowanego tytułu przez mający niemal połowę rynku dystrybucji prasy RUCH.

Aby nie dawać pretekstu do blokowania wyjścia naszego tygodnika na rynek, zdecydowaliśmy zmienić nazwę na „Wręcz Przeciwnie”. Dla nas najważniejsze jest, aby czytelnicy mogli przed wyborami otrzymać rzetelną informację.

Zespół „Wręcz Przeciwnie” – „Wprost Przeciwnie”.

Jan Piński w Wikipedii

W tym numerze została zamieszczona komentowana przeze mnie partia Naiditsch-Greenfeld oraz kombinacje.

W poniedziałek 19 września 2011 roku ukaże się nowy tygodnik „Wprost Przeciwnie” pod redakcją grupy dziennikarzy, którzy współtworzyli tygodnik „Wprost” w czasach, kiedy odnosił on największe sukcesy.

Redaktorem naczelnym jest znany szachista i współautor „Szybkiego kursu debiutów” Jan Piński, były szef działu Polska tygodnika „Wprost” i były szef „Wiadomości” TVP. Jest on również redaktorem naczelnym pisma szachowego „Panorama Szachowa”.

Wśród autorów „Wprost Przeciwnie” są Prezydent Centrum im Adama Smitha Robert Gwiazdowski, Michał Zieliński, Janusz Korwin-Mikke, Wiesław Kot, Robert Leszczyński, Tomasz Terlikowski, Paweł Zarzeczny i satyryk Tadeusz Drozda.

Nakład pierwszego numeru wyniesie 120 tys. egzemplarzy. Tygodnik ma działy Polska, Biznes, Nauka i Zdrowie, Historia, Zagranica, Kultura.

Witryna tygodnika

Od redakcji 1
O tym się mówi 2
Bazna, Medias, Rumunia 2011 3
Paks, Wegry 2011 6
Dortmund 2011 9
Partie komentowane, Dortmund 2011 13
Festiwal „Polonii” Wrocław 2011 15
Memoriał A. Anderssena, Wrocław 2011 16
Historia gry błyskawicznej (2) 18
Mem. Wł. Dworkowicza, Moskwa 2011 19
Szachowe epizody A.F. (21) 20
Nauka gry (93) 26
Poradnik sędziego (89) 30
Prenumerata 31
Rozwiązania kombinacji 31
Kombinacje 32

Od redakcji

Długi okres wakacyjny przyniósł wiele ciekawych imprez, których podsumowanie nie mieści się na skromnych stronach jednego miesięcznika. Na świecie w czerwcu, lipcu i sierpniu odbywa się kilkadziesiąt szachowych turniejów, z których przynajmniej kilkanaście zasługuje na wyróżnienie. W końcu czerwca uwagę przykuł kolejny występ Magnusa Carlsena, który niestety zrezygnował z udziału w majowych meczach pretendentów. W znakomicie rozwijającym się superturnieju w Medias, w Rumunii, Norweg znów pokazał wysoką klasę i zajął I miejsce, chociaż nie samodzielnie. Dotrzymał mu kroku Siergiej Karjakin, który wielkie sukcesy odnosił jako reprezentant Ukrainy, a teraz reprezentuje Rosję, bo wywodzi się z rosyjskiej rodziny. Dzięki temu sukcesowi Karjakin znalazł się IV miejscu na liście rankingowej FIDE i był najwyżej uplasowanym reprezentantem Rosji. Trwało to jednak tylko miesiąc, bo wieloletni lider rosyjskich szachistów Władimir Kramnik bo bezprecedensowym dziesiątym zwycięstwie w Dortmundzie szybko odebrał Karjakinowi palmę pierwszeństwa.Trudno uwierzyć, że na przestrzeni 16 lat, od 1995 do 2011 roku można 10-krotnie triumfować w superturnieju z udziałem najlepszych graczy świata, którzy przewijali się przez 39 lat dortmundzkich zmagań. Dokonał tego XIV Mistrz świata Kramnik swoją niezwykle precyzyjną grą, chociaż ostatnio, nie bez powodzenia, zaostrzył swój debiutowy repertuar.

Znakomicie spisał się też nasz lider Radosław Wojtaszek, który roztrzaskał konkurentów w węgierskim mieście Paks. Naturalnie ta impreza nie zaliczała się do superturniejów, ale miała wysoką XVII kategorię, a znakomity rezultat 8 p. (z 10) pozwolił Wojtaszkowi odrobić dużą część lubelskich strat rankingowych i wrócić do grona arcymistrzów, czyli szachistów powyżej 2700 p. Naturalnie są setki szachistów z tytułami arcymistrzowskimi, którzy de facto nie są arcymistrzami, choć taki tytuł kiedyś im nadano. Moim zdaniem nie powinno się tytułować arcymistrzami zawodników z rankingiem poniżej 2600, bo nawet takich graczy na liście lipcowej FIDE jest 235. Przykro patrzeć na polskie openy i turnieje kołowe, w których nie pojawiają się już cudzoziemcy z rankingiem powyżej 2600, a nawet niewielu jest takich, co przybywają do naszego kraju z rankingiem 2500, chociaż na świecie jest ich blisko 900. Cóż, w Polsce wyczyn ustąpił masowości i amatorstwu na wszystkich szczeblach, począwszy od finałów MP mężczyzn i kobiet, poprzez rozgrywki juniorów i otwarte turnieje krajowe, zarówno grane systemem szwajcarskim, jak i kołowym.

Pozostał nam jeden turniej w kraju, przypominający dawny wyczyn – turniej szachów szybkich pamięci Adolfa Anderssena we Wrocławiu. Tam otwarty jest tylko turniej eliminacyjny, natomiast do finałów trzeba się zakwalifikować, a następnie wygrywać mecze o najwyższe miejsca. Tak powinny być organizowane wszystkie rozgrywki juniorów i seniorów. Wtedy sam udział w finale będzie zawodnikom sprawiał satysfakcję, jak we wszystkich dyscyplinach sportu

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny

Czerwona msza czyli uśmiech Stalina
Tom 1
Bohdan Urbankowski
640 stron
format 240×165
45.00 złoty w tym 5% VAT
ISBN 978-83-931-264-2-2

Wydawnictwo „Penelopa” wydało kolejną znakomitą książkę Bohdana Urbankowskiego w dwóch tomach z zakresu najnowszej polskiej historii. Autor przedstawia życiorysy twórców, którzy odgrywali rolę kapłanów, agentów i okupantów-ochotników w okresie powojennym.

Załączony spis treści ilustruje tematykę pierwszej części.

Od redakcji 1
O tym się mówi 2
Mecze pretendentów MŚ, Kazań 2011 3
Partie komentowane, Kazań 2011 8
MP i DMP w blitzach, Katowice 2011 10
Królewski Gambit Radomia, 2009-2011 12
Historia gry błyskawicznej (1) 14
Turniej prawników, Kraków 2011 15
Szachy w Galeriach, Kraków i Gdańsk 16
W sędziowskim kotle (58) 18
Szachowe epizody A.F. (20) 20
Nauka gry (92) 26
Poradnik sędziego (88) 30
Prenumerata 31
Rozwiązania kombinacji 31
Kombinacje 32

Od redakcji

Mecze pretendentów z udziałem 8 najlepszych szachistów świata, poza mistrzem świata Anandem i Magnusem Carlsenem, który zrezygnował ze startu, zostały rozegrane w Kazaniu, w Tatarstanie i przyniosły wiele niespodzianek. W pierwszych meczach odpadli dwaj faworyci Lewon Aronian i Weselin Topałow. Pierwszego wyeliminował „rezerwowy“ Aleksander Griszczuk, a drugiego, jego niedawny rywal Gata Kamski, który zrewanżował się za porażkę w pretendenckim finale w 2009 roku. W półfinale odpadł trzeci faworyt Władimir Kramnik, a w finałowym pojedynku Gelfand – Griszczuk, lepszym okazał się liczący już 43 lata Borys Gelfand, świetnie teoretycznie przygotowany do rozgrywek. Obrońca tytułu Viswanathan Anand nie mógł się spodziewać, że w 2012 roku zagra z rywalem starszym od siebie!

Ósemka pretendentów nie wystawiła szachom dobrej laurki. Większość partii kończyła się remisami i to przeważnie szybkimi. Mecze decydowały się w barażach, w szachach szybkich, a nawet błyskawicznych. Być może dystans 4 partii, a w finale 6 partii okazał się zbyt krótkim, aby wprowadzać element ryzyka. Jednakże jeszcze większym ryzykiem jest przechodzenie do partii szybkich i błyskawicznych w walce o prawo gry o koronę szachową w szachach klasycznych. Wniosek nasuwa się sam – „sofijskie przepisy“ muszą być wprowadzone na wszystkie szczeble rozgrywek w całym cyklu mistrzostw świata.

Nasze błyskawiczne MP, doskonale zorganizowane przez klub Hetman Szopienice nie przyniosły niespodzianek. Tytuły przypadły w godne ręce Bartosza Soćko i Joanny Majdan-Gajewskiej. Ta para po raz pierwszy zdobyła złote medale, ale wielokrotnie bywała już na podium MP. W DMP w blitzach „Pasjonat“ Dankowice zdetronizował gospodarzy po ich czterech kolejnych tytułach mistrzów Polski.

Warto spojrzeć na historię szachów błyskawicznych, które w ostatnich 100 latach przeszły metamorfozę. Partie błyskawiczne stanowiące zabawę i rozrywkę stały się ważnymi elementami zawodów o MŚ w szachach klasycznych i także przekształciły się w mistrzostwa świata w blitzach z udziałem całej czołówki światowej, relacjonowanych w Internecie z wielkim rozmachem. Tempo gry też ulegało zmianie, od posunięć wykonywanych co 30 sekund, ogłaszanych przez spikera, doszliśmy do elektronicznych zegarów i tempa P-3’+2“.

Pojawił się też nowy rodzaj popularyzacji szachów – turnieje w galeriach handlowych, chwilowo w Krakowie i Gdańsku, ale pewnie za przykładem tych miast pójdą inni. Brak kosztów własnych w postaci wpisowego zachęca do startu wielu szachistów anatorów. Można wygrać ładne nagrody nie tylko przy szachownicy, ale też za rozwiązanie quizów i zadań szachowych.

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny

Od redakcji 1
O tym się mówi 2
ME kobiet 3
Lublin 2011 6
Partie komentowane 10
Mistrzostwa Małopolski, Kraków 2011 13
Mistrzostwa W-wy 2010 i 2011 14
MP do 8 lat, Sielpia 2011 16
MP przedszkolaków do 7 lat, Sielpia 2011 18
Wspomnienie o Arno Gayerze 19
Szachowe epizody A.F. (19) 20
Nauka gry (91) 26
Poradnik sędziego (87) 30
Prenumerata 31
Rozwiązania kombinacji 31
Kombinacje 32

Od redakcji

Mistrzostwa Europy kobiet nie przyniosły nam sukcesów, a raczej niepowodzenia. Zagrały zaledwie dwie nasze reprezentantki, co jest ewenementem w historii naszych startów w tych rozgrywkach w ostatnich latach. Zarówno mistrzyni Polski Jolanta Zawadzka, która przecież nieźle grała w otwartych ME we Francji, jak też brązowa medalistka Karina Szczepkowska-Horowska, nie nawiązały walki o miejsca w pierwszej 14-stce, zapewniające awans do MŚ kobiet, nie mówiąc już o strefie medalowej. Teoretycznie, otarła się o miejsce czternaste Zawadzka, ale tylko dlatego, że wygrała w ostatniej rundzie, natomiast druga nasza zawodniczka wylądowała na dalekim miejscu, praktycznie zdobywając punkty tylko z zawodniczkami znacznie słabszymi.

ME kobiet były, jak zawsze, silnie obsadzone, a sukcesy odniosły liczące się do lat w kobiecych szachach Cmilite, Stefanowa i Danielian. Natomiast poważny zawód sprawiły reprezentantki Rosji z eksmistrzynią świata Aleksandrą Kosteniuk na czele.

Najgorsze jest to, że nasi trenerzy i niektórzy działacze oceniają pozytywnie wynik zawodnika czy zawodniczki, gdy osiągną rezultat lepszy od ich rankingu, o jeden czy o kilka punktów. To jest najgorsze, co można robić. Oznacza, że przy tym tempie rozwoju, już za 30 lat zawodnik poprawi się o 100-150 punktów. Przy naszych bardzo niskich rankingach, z wyjątkiem Radosława Wojtaszka i Moniki Soćko, pozytywnym wynikiem turniejowym jest poprawienie rankingu o 15-20 p. i to na liczącym się turnieju!

Jeszcze większy zawód sprawili dwaj nasi najlepsi gracze Radosław Wojtaszek i Bartosz Soćko, którzy w lubelskim turnieju, w którym praktycznie występował jeden liczący się zawodnik Aleksiej Szirow, nie potrafili wygrać żadnej partii. Noblesse oblige – przy takich pozycjach w kraju nie można przyjechać na turniej nieprzygotowanym. Lepiej już odmówić startu, niż tracić po kilkanaście punktów rankingowych.

Lublinowi należą się brawa za zorganizowaniu turnieju XVIII kategorii, a na gratulacje zasługuje Aleksiej Szirow, który liczy sobie już 39 lat, najlepsze lata ma za sobą, a w Lublinie był poza wszelką konkurencją.

Przed laty mistrzostwa najsilniejszych okręgów gromadziły wielu najlepszych polskich szachistów, teraz trudno nawet w Krakowie czy Warszawie zebrać graczy mających ranking powyżej 2400, nie mówiąc o nieosiągalnych „wyżynach“ powyżej 2500, mimo że fundusze nagród nie są małe. Prawdopodobnie decydujące znaczenie mają spadek liczby klubów i wzrastające koszty pobytu na turniejach, wysokie wpisowe, opłaty klasyfikacyjne, drogie hotele (nawet niskiej klasy) i wyżywienie. Nawet dobre nagrody nie stanowią rekompensaty.

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny