Polskie szachy wzbogaciły się o nowe wydawnictwo Jacka Gajewskiego, którego przedstawiłem już wcześniej na blogu: link.

Plany edytorskie są bardzo ambitne i debiut nazywa się Królowe 64 pól (198 stron, duży format).

Spis treści

Objaśnienia symboli używanych w tekście

Wstęp

Rozdział I: Najlepsze szachistki Polski
Róża Maria Herman

Regina Gerlecka

Anna Jurczyńska

Apolonia Litwińska

Maria Mirosława Litmanowicz

Krystyna Radzikowska

Henryka Konarkowska-Sokolov

Elżbieta Kowalska

Bożena Pytel

Hanna Ereńska, Ereńska-Radzewska, Ereńska-Barlo

Grażyna Szmacińska

Małgorzata Wiese-Jóźwiak

Agnieszka Brustman

Marta Michna

Monika Soćko

Joanna Dworakowska

Iweta Rajlich

Jolanta Zawadzka

Karina Szczepkowska-Horowska

Joanna Majdan-Gajewska

Rozdział II: Najlepsze szachistki świata

Olga Rubcowa

Ludmiła Rudienko

Vera Menchik

Jelizawieta Iwanowna Bykowa

Nona Gaprindaszwili

Nana Aleksandria

Pia Cramling

Nana Ioseliani

Siostry Polgar: Zsuzsa, Zsófia, Judit

Xie Jun

Zhu Chen

Xu Yůhua

Antoaneta Stefanowa

Aleksandra Kosteniuk

Anna Uszenina

Humpy Koneru

Hou Yifan

Rozdział III: Szachy nie tylko dla mężczyzn

Rozdział IV: Panie silniejsze od panów!

Rozwiązania kombinacji

Rozdział V: Moja przygoda z szachami kobiet

Rozdział VI: Zarys historii mistrzostw Polski kobiet w szachach

Rozdział VII: Zarys historii mistrzostw świata kobiet wszachach

Literatura

Indeks nazwisk

Indeks partii

/////////////////////////////////

Każda biografia jest wzbogacona o zdjęcie zawodniczki oraz interesującą partię. W sumie jest 55 komentowanych pojedynków.

Współautorem tej pracy jest właściciel tego bloga.

Książkę można zamawiać w wydawnictwie CAISSA:

SPIS TREŚCI

Od redakcji 1 O tym się mówi 2 Akademickie. MŚ, Katowice 2014 3 Sinquefield Cup, Saint Louis 2014 5 Wielki Szlem, Bilbao 2014 8 DMP juniorów, Ekstra, I i II liga 2014 9 Partie komentowane 2014 12 Śląskie impresje (3) 15 Mały Szachista nr 26-listopad 2014 I-VIII Mistrz. Drukarzy i Wydawców 2014 16 Turniej kobiet, Erfurt 2014 17 Grand Prix FIDE kobiet 2013-2014 18 Szachowe epizody A.F. (59) 20 Nauka gry (131) 26 Poradnik sędziego (127) 30 Prenumerata 31 Rozwiązania kombinacji 31 Kombinacje 32

Od redakcji

Po 50 latach, kolejny raz zawitały do naszego kraju, do Katowic, światowe rozgrywki akademickie. Niezwykle miłą niespodziankę sprawiła nam Klaudia Kulon zdobywając tytuł akademickiej mistrzyni świata, przy czym zaimponowała wspaniałym rezultatem 8,5 p. z 9 partii, wyprzedzając pozostałe medalistki aż o 2,5 p. Potwierdziła tym samym, że jej liczne tytuły mistrzyń Polski w różnych grupach wiekowych, przed kilku laty, nie były przypadkowe, podobnie, jak złote i srebrne medale na ME i MŚ w grupach do 12, 14, 16 i 18 lat. Natomiast bardzo dyskusyjne były decyzje Polskiego Związku Szachowego pomijające Klaudię w drużynach olimpijskich ostatnich lat z wyjątkiem 2014 roku. Dzięki Klaudii również polski zespół w Katowicach został drużynowym akademickim mistrzem świata. Szkoda, że zawiedli panowie, bo czwarte miejsce naszego faworyta Dariusza Świercza, przy przeciętnej obsadzie mistrzostw, trudno uznać za sukces.

Na świecie, we wrześniu, zwrócił na siebie uwagę Fabiano Caruana, który w najsilniejszym turnieju w historii, w Pucharze Rexa Sinquefielda w Saint Louis, wygrał 7 partii z rzędu z najlepszymi szachistami świata. Potem zakończył turniej trzema remisami, wyprzedzając mistrza świata Magnusa Carlsena i czołówkę światową aż o 3 p. na dystansie zaledwie 10 rund i awansował na drugą pozycję w rankingu FIDE z wynikiem 2844 p.

W tym samym czasie, w nienadzwyczajnie obsadzonym turnieju Wielkiego Szlema w Bilbao triumfował Viswanathan Anand, XV mistrz świata w latach 2007-2013 i aktualny pretendent do korony szachowej. Jednakże Vishi zdołał pokonać jedynie teoretycznie słabszych rywali, natomiast uległ 0,5-1,5 czołowemu szachiście świata Lewonowi Aronianowi. Trudno na tej podstawie prognozować szanse Ananda w listopadowym meczu o MŚ w Soczi.

Czołowe zawodniczki świata zakończyły dwuletni cykl (2013-2014) turniejów GP FIDE, będących doskonałym przeglądem siły gry czołówki światowej kobiet. Triumfowała zdecydowanie mistrzyni świata Hou Yifan, która wywalczyła prawo gry w meczu o MŚ kobiet w 2015 roku z aktualną mistrzynią świata. Nie może jednak grać ze sobą (!?), więc w sytuacji, gdyby wygrała kolejne MŚ kobiet, rozgrywane systemem pucharowym (przesunięte z października 2014 na rok 2015), to zagra mecz z drugą w tabeli GP – Hinduską Humpy Koneru.

Na zakończenie przytoczyłem zestawienie wszystkich lig w DMP juniorów w 2014 roku, które rozegrano przed kilkoma miesiącami. Triumfowali po raz pierwszy w historii zawodnicy MUKS „Stoczek 45” Białystok, wychowankowie Leszka Zegi, którego wieloletnią pracę trenerską w szkole i w Wojewódzkim Związku Szachowym trudno przecenić.

SPIS TREŚCI

Od redakcji 1 O tym się mówi 2 Olimpiada, Tromsö 2014 3 Kongres FIDE 11 Partie komentowane, Tromsö i Katowice 12 MP 8-18 lat, szybkie i blitze, Wrocław 2014 14 Mały Szachista nr 25-paźdz. 2014 I-VIII Śląskie impresje (2) 17 Szachowe epizody A.F. (58) 20 Nauka gry (130) 26 Poradnik sędziego (126) 30 Prenumerata 31 Rozwiązania kombinacji 31 Kombinacje 32

Od redakcji

Niewielkie norweskie miasto Tromsö, stolica Arktyki, gdzie akurat w sierpniu są tzw. „białe noce“, gościła na XLI Szachowej Olimpiadzie ponad dwa tysiące szachistów, sędziów, działaczy i osób towarzyszących. Powstały kłopoty z miejscami hotelowymi i przykładowo ponad 150 arbitrów musiało zamieszkać w innym miasteczku w odległości 70 km od Tromsö i codziennie spędzało blisko trzy godziny w autobusach. Uczestniczyły aż 172 drużyny w konkurencji open i 134 w olimpiadzie kobiecej, co świadczy o popularności szachów na całym świecie i jest rekordem trudnym do pobicia. Żadna dyscyplina sportu nie jest w stanie zgromadzić w jednej hali aż tylu nacji.

Sala gry, dość przestronna, ale niezbyt elegancka (dawny magazyn portowy) pozostawiała wiele do życzenia. Warunki gry były dla niektórych drużyn lepsze, dla innych gorsze, podobnie jak hotele. Wiadomo, że załatwienie odpowiednich hoteli trwa około dwóch lat i nasze kierownictwo powinno ten problem sfinalizować przed rokiem w trakcie Pucharu świata w Tromsö, jak to uczyniły niektóre ekipy. W rezultacie nasi reprezentanci mieszkali w bardzo skromnych warunkach, co naturalnie mialo wpływ na wyniki, chociaż tu główną rolę odgrywa poziom gry. Wśród mężczyzn mamy jednego klasowego zawodnika Radosława Wojtaszka, a w trakcie olimpiady rozwinął się drugi as, utalentowany junior Jan Krzysztof Duda. Tylko dzięki niemu, który jako jedyny rozegrał 11 partii i uzyskał aż 8,5 p., Polska nawiązała walkę o miejsce w pierwszej dziesiątce. Wszyscy pozostali zdobyli zaledwie po 5 p. Jankowi należał się medal na III szachownicy, ale został niepotrzebnie wstawiony do składu w ostatniej rundzie i przegrał z najlepszym zawodnikiem olimpiady Chińczykiem Yu Yangyi, mistrzem świata do 20 lat, któremu już uległ w tegorocznym Wijk aan Zee.

Ostatecznie Panowie zajęli XV miejsce, w sumie dość dalekie. Lepiej wypadły Panie lądując na VII miejscu, chociaż grały bez dwóch czołowych szachistek Iwety Rajlich i Joanny Majdan-Gajewskiej. Zastąpiły ich Klaudia Kulon i Marta Bartel, która sprawiła miłą niespodziankę zdobywając srebrny medal na IV szachownicy.

W Olimpiadzie open medale dość niespodziewanie zdobyli Chińczycy, Węgrzy i Hindusi, pokazując wyraźnie, że Azja jest obecnie najsilniejszym szachowym kontynentem. Wszyscy pamiętają, że przez wiele lat mistrzem świata był Hindus Viswanathan Anand, który w tym roku ponownie staje w szranki i w meczu o mistrzostwo świata pragnie zrewanżować się Magnusowi Carlsenowi. Mistrzynią świata, też od lat, z małą przerwą, jest kolejna Chinka Hou Yifan. Chinkom nie udało się jednak zdobyć złotego medalu i musiały zadowolić się srebrem. Triumfowały Rosjanki, który zdobyły trzeci z rzędu złoty medal. Ukrainki uplasowały się na trzecim miejscu.

Podwójny numer zawiera wiele informacji o aktualnych imprezach szachowych w kraju i zagranicą:
1. Dortmund 2014 (Jerzy Konikowski)
2. Liliana Najdorf w Warszawie (Tomasz Lissowski)
3. XIV Memoriał Najdorfa (Tomasz Lissowski)
4. Medale w Biel zdobyte w ładnym stylu! (Dariusz Gronkowski)
5. Olimoiada w Tromso – nasz indywidualny medal (Dariusz Gronkowski)
6. 17 ICCD Opatija Chorwacja (Jerzy Moraś)
7. Biała Wieża po raz 45 (Jerzy Moraś)
8. Olimpiada w Tromso (Andrzej Sykuła)
9. Olimpijskie szanse w norweskim Tromso (Jacek Bielczyk)
10. Orły II ligi – Drużynowe MP juniorów (Jacek Bielczyk)
11. X Międzynarodowy Integracyjny turniej szachowy (Bogdan Obrochta)
12. XI wakacyjny turniej szachowy
13. XXII Międzynarodowy Festiwal Szachowy w Poznaniu (Maciej Cybulski)
14. Turniej Czterech Wież (Marek Michalik)
15. Memoriał Mistrza Błaszczaka (Maria Pawicka, Rafał Siwik)
16. Międzyszkolna Liga Szachowa (Agnieszka Brustman)
17. Wielicka Szachowa Olimpiada Młodzieży (Andrzej Irlik)
18. XXVI Międzynarodowa Parafiada Dzieci i Młodzieży (Leszek Bałda)

Dodatkowe artykuły: Przeszłościowy Kandydat do szachowego tronu – Fabiano Caruana (Dariusz Gronkowski), Partia numeru Carlsen – Mamedjarow, Shamkir 2014 (Jerzy Konikowski),  Znaczenie klasyki szachowej (Jacek Bielczyk), O książce Pawła Dudzińskiego pt.: „Szachy wojenne 1939-1945” (Włodzimierz Sulej), Z poradnika nauczyciela cz.8 (Paweł Dudziński), Promocja skoczka cz.3 (Piotr Wołochowicz), Sekretna broń debiutowa (Piotr Wołochowicz), Konkurs kombinacji (Aleksander Miśta). Numer zawiera również wiele kolorowych fotografii.

Kiedyś ktoś powiedział, że obrona holenderska jest niepoprawna i białe powinny bez większego trudu uzyskać przewagę debiutową. Jest to oczywiście znaczne uproszczenie problemu, gdyż otwarcie daje czarnym znakomite kontrszanse i dlatego znalazło miejsce w repertuarze tak znakomitych szachistów, jak Alechin, Botwinnik, Smysłow, Tal, Spasski, Bronstein, Kramnik, Topałow, Iwantschuk, Kamsky, Nakamura, Caruana i także Carlsen.

Sam grałem kiedyś z dobrymi rezultatami tę obronę i także polecałem ją w swej pracy trenerskiej zawodnikom, którzy reprezentowali taktyczny styl gry. W 2010 roku wydałem z moim byłym podopiecznym mistrzem międzynarodowym Olafem Heinzelem tematową książkę, która doczekała się obecnie drugiego wydania: link.

Obecne wydanie zostało wzbogacone o aktualne materiały, przykładowe partie oraz nową okładkę.

Holländisch – richtig gespielt
Jerzy Konikowski i Olaf Heinzel
Joachim Beyer Verlag 2014
183 strony
ISBN 978-3-940417-64-0

Kolejna interesująca książka z tej serii omawia następujące zagadnienia:

1. Operacja „Relikwie” opisuje historię katedry w Gnieźnie w czasie II wojny światowej.
2. Mianowany zdrajcą przypomina sylwetkę przedwojennego premiera Leona Kozłowskiego.
3. Lwica komunizmu przedstawia rolę Wandy Wasilewskiej w kształtowaniu się komunizmu w Polsce.
4. Jak to z Manifestem było odkrywa właściwy cel tej odezwy.
5. Deportacje z Polski Lubelskiej omawia represje komunistów w stosunku do patriotów polskich.
6. Propagandowa zbrodnia w Wierzchowinach do dnia dzisiejszego wzbudza kontrowersje i jest nadal wyzwaniem dla polskich historyków.
7. Sfałszowane referendum odbyło się 30 czerwca 1946 roku i miało być próbą generalną przed pierwszymi po wojnie wyborami.
8. Ostatnie egzekucje „Wyklętych” o wyrokach śmierci na żołnierzach walczących o wolność Polski.
9. Więzienie „Wyklętych” opisuje rolę lubelskiego zamku jako symbolu tragicznego losu żołnierzy antykomunistycznego podziemia.
10. Historia pewnego mecenasa przypomina bujny życiorys Władysława Siły – Nowickiego.
11. Zakazana historia „Gazety Wyborczej” – nie da się zrozumieć współcsnej Polski, nie znając prawdziwej genezy tego dziennika.
12. Iluzja zwycięstwa o wyborach 4 czerwca 1989 roku.
13. Zbrodniarz przed sądem przedstawia mit o generale Wojciechu Jaruzelskim.

Leszek Pietrzak
Zakazana historia 9
147 stron
Wydawnictwo Penelopa 2014
Cena 25 złoty

Zachęcam Państwa do lektury świetnej książki, której motywem są szachy.

Szachownica flamandzka
Arturo Perez-Reverte
319 stron
Wydawnictwo Muza

SPIS TREŚCI

Od redakcji 1 O tym się mówi 2 ME kobiet, Płowdiw 2014 3 Biel 2014 6 DME do 18 lat, Jassy 2014 8 Memoriał M. Najdorfa, Warszawa 2014 10 Partie komentowane, Biel i Płowdiw 2014 13 XXV Turniej, Rudnik n/Sanem 2014 15 Mały Szachista nr 24-wrzesień 2014 I-VIII Śląskie impresje (1) 17 Szachowe epizody A.F. (57) 20 Nauka gry (129) 26 Poradnik sędziego (125) 30 Prenumerata 31 Rozwiązania kombinacji 31 Kombinacje 32

Od redakcji

Miesiące wakacyjne, to okres, w którym rozgrywa się niebywałą liczbę imprez szachowych na całym świecie i to z udziałem najlepszych z najlepszych. Nie ma możliwości zrelacjonowania ich na skromnych łamach jednego miesięcznika, więc siłą rzeczy wiele informacji ukaże się z pewnym opóźnieniem. Ważnym turniejem były mistrzostwa Europy kobiet, rozgrywane w bułgarskim Płowdiwie. Na starcie stanęła nasza olimpijska czwórka. Niestety występ naszych pań, mimo dość słabej obsady ME, pozostawiał wiele do życzenia. Szczególnie przykro było patrzeć na dwie porażki w ostatnich rundach Kariny Szczepkowskiej-Horowskiej, która w ten sposób zaprzepaściła szanse na znalezienie się w pierwszej czternastce, awansującej do tegorocznych październikowych MŚ kobiet. Cóż, tylko Monika Soćko wystąpi w tych rozgrywkach i to w wyniku ubiegłorocznych ME. W tym roku miała walczyć o medal i nagrody, ale skończyło się na zajęciu skromnego 11 miejsca, mimo pokonania zeszłorocznej mistrzyni Europy Hoang Thanh Trang.

Dobry występ zanotował Radosław Wojtaszek w dwukołowym memoriale Hansa Suri w Bielu, mającym wysoką XIX kategorię FIDE. Spotkał się tam czterema zawodnikami z rankingiem 2700 i zajął II lokatę. Rozegrał kilka dobrych partii, wygrywając m.in. z mistrzem Europy Aleksandrem Motyliewem.

Nasi młodzi reprezentanci kolejny raz zdobyli medale na Drużynowych Mistrzostwach Europy do 18 lat, które są dla nas kopalnią medali. Tym razem zamiast tradycyjnych dwóch złotych medali w konkurencji open i pań, musieliśmy zadowolić się srebrem i brązem. Do tego doszedł srebrny medal Marioli Woźniak na pierwszej desce oraz trzy brązowe medale juniorów za osiągnięcia na poszczególnych szachownicach. Obsada ze strony liczących się w szachach krajów tradycyjnie pozostawiała wiele do życzenia, ale jak wiadomo nieobecni nie mają racji.

Nareszcie, po kilku latach, pojawił się w Polsce przyzwoity open, którym był główny turniej warszawskiego festiwalu pamięci Mieczysława Najdorfa. Na starcie stanęło paru prawdziwych arcymistrzów, z rankingami rzędu 2600. Zwykle w naszych turniejach występują tylko szachiści z tytułami arcymistrzowskimi, którym bardzo daleko do arcymistrzowskiego poziomu gry. Inna rzecz, że bez większego trudu wygrywają nasze kiepskie openy i równie słabe trzeciorzędne turnieje kołowe w wielu miastach Polski. W Warszawie, aż siedmiu szachistów uzyskało stosunkowo skromny rezultat 6,5 p. z 9, a wśród nich znaleźli się dwaj byli polscy olimpijczycy Bartłomiej Macieja i Michał Krasenkow. Jeżeli do tego dodamy wysokie lokaty byłych reprezentantów i mistrzów Polski Tomasza Markowskiego i Roberta Kempińskiego, to okaże się, że dawne metody szkolenia i system eliminacji do MP oraz drużyny olimpijskiej przynosiły znacznie lepsze efekty, niż obecna „zabawa“ w typowanie i rankingi.

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny

Oprócz licznych informacji z podwórka szachów korespondencyjnych jest mój artykuł o wariancie 1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.Sxe5 d6 4.Sf3 Sxe4 5.Sc3!? w partii rosyjskiej.

SPIS TREŚCI

OD REDAKCJI

Niebywałe osiągnięcie zanotował mistrz świata Magnus Carlsen. Do tytułu mistrza świata w szachach klasycznych dorzucił dwa tytuły mistrzowskie w szachach szybkich i blitzach. Jest to osiągniecie bez precedensu, bo mistrz świata Viswanathan Anand w latach 2007-2013, był „tylko“ dwukrotnie wicemistrzem świata w blitzu w 2007 roku (za Iwanczukiem) i w 2009 roku (za Carlsenem). W Dubaju zagrali wszyscy najlepsi szachiści świata, a medale w szachach szybkich zdobyli 22-letni Fabiano Caruna i 45-letni Viswanathan Anand, a w blitzach 24-letni Jan Niepomniaszczij i 27-letni Hikaru Nakamura. Wystąpili też dwaj nasi najlepsi szachiści Radosław Wojtaszek i Mateusz Bartel. Niestety bez sukcesów, chociaż w błyskawicznych MŚ Radosław Wojtaszek przez pewien czas trzymał się blisko czołówki światowej, ale ostatecznie wylądował na dość dalekim 15 miejscu.

Zresztą, co tu mówić o MŚ w szybkich szachach, kiedy wszyscy nasi najlepsi szachiści wyraźnie ustąpili zaledwie kilku cudzoziemcom w MP w szachach szybkich w Trzciance. Przykro też stwierdzić, że zwycięzcy otwartych MP w Trzciance nie mieli nic do powiedzenia w MŚ w szachach szybkich w Dubaju. Tam był zupełnie inny poziom gry.

Szachista, który chce osiągnąć światowe sukcesy nie może czuć się usatysfakcjonowanym po wygraniu openu, nawet nieźle obsadzonego (tj. z udziałem chociaż 10 zawodników powyżej 2600), ani też po zdobyciu miejsca na podium, czy nawet po wygraniu turnieju kołowego o średnim rankingu poniżej 2600, czyli poniżej XV kategorii. Takie osiągnięcia, to najwyżej powód do chwilowego zadowolenia i potwierdzenie, że praca nad szachami idzie w dobrym kierunku.

Warto brać przykład z Fabiano Caruany, który pnie się coraz wyżej w hierarchi światowej i w końcu doszedł do rankingu 2801 i trzeciej lokaty na światowej liście. Fabiano w każdej partii i w każdej pozycji stara się wycisnąć jak najwięcej, często za cenę ryzyka. Pokazał to w silnym turnieju XIX kategorii w Dortmundzie, wyprzedzając rywali aż o 1,5 p. na dystansie zaledwie 7 rund. Wygrał 4 partie, a trzy zremisował, dominując wyraźnie, zarówno w poszczególnych partiach, jak i w 42 edycji Sparkassen Chess Meeting. Zachowuje się niezwykle skromnie, chociaż zna dobrze swoje możliwości, bo przed turniejem powiedział, że przyjechał zająć I miejsce. Obsada składała się z 6 zwycięzców tych turniejów w latach 1995-2013 oraz dwóch niemieckich olimpijczyków. Niesłychany zawód sprawił 10-krotny triumfator tych zawodów Władimir Kramnik, który po raz pierwszy ukończył turniej na dwóch minusach i nie był w stanie wygrać żadnej partii. Również mistrz świata FIDE z 2002 roku Rusłan Ponomariow był daleki od swojej zwykłej formy. Cóż, ożenił się, zamieszkał w Hiszpanii i patrzy na szachy z innej perspektywy, niż przed laty.