Od redakcji

Mistrzostwa świata od 8 do 18 lat, rozegrane w Brazylii, nie przyniosły nam medali, zresztą po raz pierwszy od 10 lat. Trudno to uznać za niespodziankę, bowiem nasza młodzież w ostatnich 2-3 latach nie ma szans rozwoju w polskich turniejach. Zarówno openy, jak i turnieje kołowe, nie gromadzą ani polskiej czołówki, ani też liczących się zawodników. Nie ma możliwości rozegrania nawet kilku partii z szachistami na poziomie 2450, nie mówiąc już o 2500 czy 2600, bo tacy gracze są zwykle rodzynkami w cieście z zakalcem, jakim są nasze zawody. Pozostają partie z zawodnikami 2100-2300, co ma swoje plusy wyłącznie w najmłodszych grupach wiekowych do 8 i 10 lat, w których istotną rolę odgrywa wrodzony talent i zacięcie sportowe. Obecnie tylko w takich grupach mamy pole do popisu i szanse na medale. Tak było w Brazylii, gdzie nasi najmłodsi 8-12 lat walczyli o wysokie miejsca, ale tym razem nie powiodło się.

Kilka lat temu szachy Polsce rozwijały się szybko, mieliśmy złote i srebrne medale do 16 i 18 lat, zarówno w ME, jak i w MŚ. Dawni medaliści teraz grają na pierwszych deskach w reprezentacji Polski. Memoriał Michaiła Tala, rozegrany w Moskwie, w listopadzie 2011 r., był jednym z najsilniejszych turniejów w historii, ale z punktu widzenia rozegranych partii nie zaliczał się do bojowych zawodów. Aż 35 partii z 45 zakończyło się wynikiem remisowym. Nie popisał się mistrz świata Viswanathan Anand, który nie tylko zremisował wszystkie partie, ale grał zupełnie bez wyrazu. Naturalnie znane są przypadki niepowodzeń mistrzów świata w pojedynczych turniejach, ale w tym przypadku, w świetle majowego meczu o MŚ z Gelfandem, Anand celowo skrywał swój repertuar debiutowy, co wzbudziło zastrzeżenia organizatorów. Champion nie może ograniczać swojej aktywności do rozgrywania meczu o MŚ, raz na dwa lata, a inne występy traktować z przymrużeniem oka. W Moskwie triumfowali Magnus Carlsen i Lewon Aronian, obecnie  dwaj najlepsi szachiści świata.

Tytuł mistrzyni świata obroniła Chinka Hou Yifan, która w Tiranie, w meczu o MŚ pokonała Humpy Koneru. Hinduska nie była w stanie wygrać żadnej partii, a z pierwszych ośmiu przegrała trzy i dziesięciopartiowy mecz zakończył się przed czasem.

Drużynowe MP nie przyniosły niespodzianek. Dwie najlepsze drużyny warszawska Polonia i HetMaN Szopienice znalazły się na czele tabeli, a trzecie miejsce zasłużenie zdobył wielokrotny mistrz Polski w latach 90-ych Stilon Gorzów. Podział ekstraligi na trzy zjazdy okazał się złym i kosztownym rozwiązaniem, a ponadto uniemożliwił drużynom grę w pełnych składach, bo kilku liderów drużyn było zajętych innymi występami w okresie zjazdów. Przyczyniło się to też do obniżenia poziomu gry w DMP.

Niemiecki miesięcznik „Rochade Europa” jest prawdopodobnie największym czasopismem szachowym w świecie. W formacie 300×210 i przy 80 stronach pismo oferuje bardzo dużo materiałów: sprawozdania z imprez krajowych i zagranicznych, komentowane partie, wywiady, działy poświęcone grze korespondencyjnej i kompozycji, kąciki szkoleniowe, liczne fotografie, prezentacja nowości książkowych itd.

Moja współpraca z pismem trwa od 1998 roku. Po śmierci znanego arcymistrza i teoretyka Ludka Pachmana objąłem po nim dział poświęcony teorii debiutów. Omawiam w nim ciekawe otwarcia lub warianty i zachęcam do wypróbowania ich w praktyce turniejowej. W numerze styczniowym opublikowałem artykuł o mało znanym jeszcze wariancie w obronie sycylijskiej po ruchach 1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sa5!?

Strona Rochade Europa 

Jest to drugie wydanie mojej książki testowej „Sprawdź swoją siłę w końcówkach taktycznych” z 1994 roku. Praca została poprawiona i wzbogacona o 20 nowych zadań.

Sprawdź się w końcówkach taktycznych
Jerzy Konikowski
„Penelopa” Warszawa 2011
127 stron
ISBN 978-83-62908-14-1

Wydawnictwo „Penelopa” wydało ostatnio świetną publikację Leszka Szymowskiego na temat, który powinien zainteresować każdego dorosłego Polaka!

Imperium marnotrawstwa
Gdzie znikają nasze pieniądze
Leszek Szymowski
143 strony
25 złoty
ISBN 978-83-62908-16-5

Znakomita książka traktująca ciekawe i ogólnie mało znane aspekty historii Polski. Swój wkład w tej pracy mają także dwaj znani szachiści Jan Piński i Rafał Przedmojski.

Zakazana historia
Leszek Pietrzak, Jan Piński, Rafał Przedmojski, Dominik Smyrgała, Leszek Szymanowski, Antoni J.Wręga
157 stron
Format 210×150
26 złoty
ISBN 978-83-62908-13-4

Od redakcji 1
O tym się mówi 2
Puchar świata, Chanty Mansyjsk 2011 3
MŚ w solvingu, Jesi 2011 6
DME do 18 lat, Jassy 2011 8
ME 8-18 lat, Albena 2011 9
Turnieje kołowe w Polsce 2011 11
Mem. K. Radzikowskiej, Warszawa 2011 12
Turniej „Cracovii“, Kraków 2011 13
Festiwal w Ostródzie 2011 14
Mem. A. Rubinsteina, Polanica Zdrój 2011 15
Szachowy Oscar za rok 2010 15
MP jun., szybkie i blitze, Warszawa 2011 16
Partie komentowane 18
Szachowe epizody A.F. (23) 20
Nauka gry (95) 26
Poradnik sędziego (91) 30
Prenumerata 31
Rozwiązania kombinacji 31
Kombinacje 32

Od redakcji

Puchar świata w Chanty Mansyjsku był najważniejszym turniejem pod koniec wakacji. Triumfował trochę niespodziewanie, ale w pełni zasłużenie Peter Swidler. Jest to kolejny wielki sukces Swidlera po zdobyciu tytułu mistrza Rosji. Ponadto, niedługo po sukcesie na Syberii, Swidler wygrał wraz z zespołem z St Petersburga Klubowy Puchar Europy, grając na I desce. Zabawne, że w drodze do finału Swidler spotykał się z Caruaną, Ponomariowem i Judit Polgar, z którymi miał dotąd ujemny bilans, ale pokonał ich, i na dobitek czarnymi. Czarnymi też wygrał ważną partię w finale ze swoim przyjacielem Griszczukiem, z którym razem pracowali przez wiele miesięcy. Trzecie miejsce zdobył Iwanczuk, pokonując w prestiżowym meczu ukraińskiego rywala Ponomariowa. Pierwsza trójka awansowała do przyszłorocznych rozgrywek pretendentów.

Występ naszych reprezentantów Radosława Wojtaszka i Bartosza Soćko był bardzo słaby. Niestety mimo niezłych rankingów – dobre rankingi, to obecnie ponad 2750 – nie byli w stanie nawiązać walki nawet z zawodnikami średniej klasy światowej. Inna rzecz, że w kraju nie ma walki o wysokie miejsca i wyniki sportowe. MP nie mają istotnego wpływu na skład reprezentacji, a organizowane słabe openy i turnieje kołowe z budzącym śmiech średnim rankingiem około 2450, nie zmieniają sytuacji. Działacze podejmują decyzje tylko w oparciu o rankingi, czyli promują stagnację.

Znacznie lepiej spisała się młodzież. Warto tu przypomnieć złoty medal męskiej reprezentacji na DME do 18 lat w Rumunii. Zawsze miło zdobyć złoto, chociaż wspomniana impreza nie cieszy się uznaniem. Przyjeżdżają nieliczne reprezentacje w trzeciorzędnych składach, a my wystawiamy najlepszych, chociaż w konkurencji kobiet i to okazało się niewystarczające do zajęcia dobrego miejsca. ME od 8 do 18 lat przyniosły nam wspaniały sukces w postaci II miejsca w klasyfikacji medalowej, dzięki wywalczeniu złotego medalu do 10 lat przez bezkonkurencyjną Alicję Śliwicką i dwóch srebrnych medali przez Marcela Kanarka i Jana Krzystofa Dudę, robiącego stałe postępy. Niestety nic dobrego nie można powiedzieć o pozostałych 50 reprezentantach, z wyjątkiem dosłownie dwóch-trzech zawodniczek. Nasi zawodnicy zaczynają odstawać poziomem gry od swoich kolegów z innych krajów.

Natomiast jesteśmy znakomici w solvingu, w dyscyplinie, która niestety nie zalicza się do szachów w świetle kryteriów i definicji FIDE. W rozwiązywaniu zadań szachowych nie ma bowiem elementów twórczości, które charakteryzują szachy, a występują w grze bezpośredniej, korespondencyjnej i kompozycji szachowej. Niemniej jednak złoty medal Kacpra Pioruna, złoto drużyny i brązowy medal wielokrotnego mistrza świata Piotra Murdzi świadczą, że w tej dziedzinie Polska jest bezkonkurencyjna na świecie.

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny

Wariant Damiano w partii rosyjskiej C42
Współczesna teoria i praktyka
Piotr Wołochowicz
72 strony
ISBN 978-83-62908-13-14

Książka omawia ostry i bardzo skomplikowany wariant w partii rosyjskiej po ruchach: 1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.Sxe5 Sxe4!? Autor jest silnym graczem korespondencyjnym i swoje badania oparł przede wszystkim na własnej praktyce turniejowej.

Zapewniam, że wariant jest bardzo ciekawy i godny dalszych analiz. Sam opublikowałem kiedyś w Chess Base Magazin 2001 artykuł na ten temat.

Mój wkład w tym numerze:
1. Władimir Kramnik bez konkurencji (sprawozdanie z turnieju w Dortmundzie)
2. Skoczkiem na c3 przeciwko obronie holenderskiej (artykuł o wariancie 1.d4 f5 2.Sc3)
3. Partia numeru (Wojtaszek-Berkes, Paks 2011)
4. Kombinacje.