Głównym tematem numeru są mistrzostwa Polski omówione przez Jacka Bielczyka. Następnie jest sprawozdanie Jerzego Morasia XIV Krynica Open 2014, komentowana przez Wadyma Szyszkina partia Miozga-Szyszkin z tegoż turnieju. Inne artykuły Magnus Górą!! Dariusza Gronkowskiego, Długofalowa ofiara hetmana (część 6) Piotra Wołochowicza, Piękne mistrzostwa w Spale Jacka Bielczyka, Kolejna symultana Joli Wojciecha Zawadzkiego, Jubileuszowe Mistrzostwa PSU Jerzego Cholewy. W serii Z poradnika nauczyciela szachów część V Paweł Dudziński omawia W poszukiwaniu aktywności w debiucie.

W stałej rubryce Konkurs kombinacji Aleksander Miśta przedstawia 9 taktycznych pozycji. Mój wkład to komentowana partia Duda-Wojtaszek z tegorocznych mistrzostw Polski.

SPIS TREŚCI

Od redakcji 1 O tym się mówi 2 Memoriał W. Gaszimowa, Szamkir 2014 3 Partie komentowane, Szamkir 2014 6 MŚ kob. szybkie i blitze, Chanty Man.2014 9 Open, Krynica 2014 12 MP 16-18 lat, Jastrzębia Góra 2014 14 Mały Szachista nr 21-czerwiec 2014 I-VIII Data urodzin Akiby Rubinsteina 17 Szachowe epizody A.F. (54) 20 Nauka gry (126) 26 Poradnik sędziego (122) 30 Prenumerata 31 Rozwiązania kombinacji 31 Kombinacje 32

Od redakcji

Świat szachowy z napięciem oczekiwał na pierwszy start mistrza świata Magnusa Carlsena w poważnym turnieju, w memoriale Wugara Gaszimowa, niedawnego zmarłego młodego szachisty, wielkiej nadziei Azerów. Końcowe wyniki sprawiają wrażenie, że Carlsen wygrał „spacerkiem“, z przewagą punktu nad rywalami, ale to złudzenie. W rzeczywistości tak nie było. Start miał znakomity 2,5 p. (z 3), ale potem przyszły dwie pierwsze, historyczne porażki championa z Fabiano Caruaną i Tejmurem Radżabowem. Caruana od lat jest trudnym rywalem dla Carlsena, ale przegrana z Radżabowem może być uznana za sensację. Po klęsce w zeszłorocznym turnieju pretendentów w Londynie, Tejmur „przestał istnieć” na arenie międzynarodowej. Ten wielki szachowy talent, urodzony w Baku, podobnie jak Garri Kasparow, był przed kilku laty uważany za następcę wielkiego championa. W pewnym momencie przestał jednak progresować. W Szamkirze odrodził się i objął prowadzenie po pierwszym kole turnieju. Ostatecznie podzielił III-V miejsca z 50% dorobkiem.

Polacy z uwagą obserwowali występ naszego lidera Radosława Wojtaszka w turnieju „B” (XVII kategorii), w którym zmierzył się z pięcioma Azerami i czterema silnymi szachistami plasującymi się w granicach pierwszej 30-stki świata. Wojtaszek wystąpił na miarę swoich aktualnych możliwości uzyskując miejsce w środki tabeli i 50% rezultat. Pokazał w partiach precyzję gry i dobrą technikę, ale zarazem brak innowacji i oryginalności, tak potrzebnych dla triumfów na wyższym szczeblu.

Mistrzostwa świata kobiet w grze szybkiej i blitzach rozegrane w dalekim Chanty Mansyjsku przyniosły triumf Ukrainkom Katerynie Lagno i Annie Muzyczuk, reprezentującej Słowenię. Jednakże dwa tygodnie po MŚ Anna Muzyczuk zmieniła barwy i wraz z siostrą Marią będą liderkami Ukrainy, a Kateryna Lagno opuszcza Ukrainę i będzie reprezentowała Rosję, już na Olimpiadzie w Tromsö.

Na rozegrane w Jastrzębiej Górze MP do lat 16 i 18 warto spojrzeć z punktu widzenia przyszłości naszej kadry i reprezentacji. Rzuca się w oczy zbyt duża liczba startujących, moim zdaniem zawyżona dwukrotnie, co spowodowało wyraźne obniżenie poziomu wielu partii. Podstawki figur w debiucie były na porządku dziennym. Druga sprawa to perspektywy zastąpienia naszej obecnej czołówki damskiej i męskiej. Tu znów warto spojrzeć na rankingi. Nawet biorąc pod uwagę, że nasza czołówka ma je zawyżone o mniej więcej 50 punktów, a młodzież gra lepiej, niż posiadane rankingi, to najlepsi w czterech grupach ustępują naszym kadrom mniej więcej o 300 do 350 punktów. Tę różnicę, w świetle poziomu polskich openów, można zniwelować w najlepszym razie dopiero za 5-6 lat i to przy „optymistycznym” założeniu, że nasi najlepsi nie będą poprawiali rankingów. Nasi kadrowicze mogą więc spać spokojnie, mając zapewnione miejsca w reprezentacjach na kolejne trzy olimpiady.

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny

///////////////////////////////////////////////////

W dziale partii komentowanych są następujące pojedynki z moimi uwagami:

Caruana-Carlsen, Szamkir 2014
Carlsen-Caruana, Szamkir 2014
Wojtaszek-Safarli, Szamkir 2014

Chyba każdy szachista ma swoją ulubioną książkę, która zafascynowała go królewską grą. Moja przygoda z szachami na dobre zaczęła się po przestudiowaniu podręcznika dla początkujących Tadeusza Czarneckiego (1905-1973). Autor nie był silnym graczem, tylko problemistą, ale to nie było żadną przeszkodą w napisaniu przez niego wielu świetnych książek, np. „Szach i mat”, „Pułapki szachowe”, „Tajemnice Caissy”, „Klejnoty szachowe” itd.

W 1980 roku grałem w festiwalu szachowym w Dortmundzie. Pewnego dnia zostałem zaproszony przez dyrektora turnieju Klausa Neumanna do jego mieszkania. Pokazał mi swoją wielką bibliotekę szachową, w tym jego ulubioną książkę „Mein erstes Schachbuch” (moja pierwsza książka szachowa). Wtedy nie przypuszczałem, że za kilka lat będę miał z nią „bliższy kontakt”. Opisałem to tutaj.

Kilka dni temu ukazała się nowa wersja tej książki, która – w porówaniu z moją przeróbką z 1998 roku – zawiera wiele nowych materiałów.

Mein erstes Schachbuch
13 wydanie
Kurt Richter i Jerzy Konikowski
Joachim Beyer Verlag 2014
Format 237×188
294 strony
ISBN 978-3-940417-52-7

W 2006 roku ukazała się moja książka o obronie sycylijskiej, która otrzymała znakomite recenzje. Mimo tego dwutysięczny nakład sprzedawał się dość powolnie.

Pod koniec minionego roku szef wydawnictwa Robert Ullrich poinformował mnie, że I wydanie zostało sprzedane i warto pomyśleć o wznowieniu. Wyraziłem zgodę i właśnie ukazała się nowa edycja tej pracy, która została uzupełniona o nowe materiały oraz partie wzorcowe. Książka liczy 304 strony i została wzbogacona o nową twardą okładkę.

Jest to książka repertuarowa dla czarnych i przeznaczona dla zawodników mniej więcej średniej klasy szachowej, czyli do poziomu mistrza krajowego.

Modernes Sizilianisch – richtig gespielt
II wydanie
Jerzy Konikowski
Joachim Beyer Verlag 2014
304 strony
ISBN 978-3-940417-59-6

Zapraszam Wszystkich do zapoznania się z trzecim numerem gazetki „Małe Szachowo”.

Życzę miłej lektury.

Pozdrawiam w imieniu całego zespołu redagującego gazetkę
Artur Urbaniak

Link do Gazetki lub Link 2.

Głównym tematem numeru jest omówienie turnieju kandydatów, w którym zwyciężył były mistrz świata Anand. Następnie Dariusz Gronkowski przedstawił występ naszych arcymistrzów w indywidualnych mistrzostwach Europy w Erywaniu. Jerzy Moraś jest autorem sprawozdania z mistrzostw Polski juniorów do 16 i 18 lat.

Są też artykuły analityczno-szkoleniowe: „Dylematy arcymistrzowskich gier”, „Sekretna broń debiutowa”, „Długofalowa ofiara hetmana” oraz wkładka z serii „Poradnika nauczyciela szachów-część IV”.

Partia numeru – mojego autorstwa – omawia pojedynek Karjakin-Aronian na temat modnego obecnie wariantu berlińskiego w partii hiszpańskiej.

W numerze – oprócz licznych informacji z życia szachistów korespondencyjnych oraz partii – jest mój artykuł o gambicie Allgaiera po posunięciach 1.e4 e5 2.f4 exf4 3.Sf3 g5 4.h4 g4 5.Sg5 h6 6.Sxf7 Kxf7 7.Gc4+ itd.

SPIS TREŚCI

Od redakcji 1 O tym się mówi 2 Pretendenci, Chanty Mansyjsk 2914 3 MP (m+k), Warszawa 2014 7 Partie komentowane 12 Turnieje juniorów, Łódź 2014 14 Decydujące partie, Gibraltar 2014 15 Mały Szachista nr 20-maj 2014 I-VIII MŚ oldbojów, Opatija 2013 17 Ryszard Wiese (1937-2013) – wspomnienie 18 Szachowe epizody A.F. (53) 20 Nauka gry (125) 26 Poradnik sędziego (121) 30 Prenumerata 31 Rozwiązania kombinacji 31 Kombinacje 32

Od redakcji

Turniej pretendentów w dalekim Chanty Mansyjsku na Syberii, rozegrany w zimowych warunkach, zakończył się nieoczekiwanym, ale w pełni zasłużonym sukcesem „południowca“ Viswanathana Ananda. Po zasłużonej porażce w meczu o MŚ z Magnusem Carlsenem i to na swoim terenie, mało kto oczekiwał na start Ananda w rozgrywkach pretendentów, a nie sądzę, aby ktokolwiek zakładał jego końcowy triumf. Za faworyta nr 1 uchodził zwycięzca z Wijk aan Zee Lewon Aronian, a jego najpoważniejszym rywalem o prawo gry z Carlsenem miał być Władimir Kramnik. Anand już w I rundzie pokonał faworyta Aroniana i potem wszystko potoczyło się gładko. Lewon starał się dotrzymywać kroku przez I koło, ale w drugim poniósł aż 3 porażki i wylądował na dalekim miejscu. Niedokładnie grał Wladimir Kramnik, który w drugim kole też nie wytrzymał presji i na finiszu został jeszcze wyprzedzony przez Siergieja Karjakin, który odniósł wielki sukces, po wygraniu trzech partii w drugiej części turnieju.

Mistrzostwa Polski kobiet nie przyniosły niespodzianek. Pierwsza piątka okazała się o klasę lepsza od pozostałych szachistek, a walkę o złoty medal praktycznie stoczyły Monika Soćko i Jolanta Zawadzka. Moim zdaniem lepiej grała Zawadzka, ale w przedostatniej rundzie nieoczekiwanie przegrała lepszą pozycję z Joanną Worek i w ten sposób szósty tytuł mistrzyni Polski dostał się w ręce naszej najlepszej szachistki Moniki Soćko, jedynej zawodniczki bez porażki. Kolejny raz z bardzo dobrej strony pokazała się Kludia Kulon, która mam nadzieję wywalczyła sobie miejsce w drużynie olimpijskiej w norweskim Tromsö.

Z prawdziwą przyjemnością oglądałem bojowe i interesujące partie 15-letniego Jana Krzysztofa Dudy, rewelacji tegorocznych mistrzostw Polski. Jasiu, jak mówią w Krakowie, był bliski tytułu mistrza Polski, bowiem po VII rundzie samodzielnie prowadził w turnieju z dorobkiem aż 6 p. Na finiszu kontynuował bezkompromisową grę. Chciał rozbić Radosława Wojtaszka w jego koronnym wariancie, ale nie dał rady. Potem przeholował w partii z Weichholdem. Mimo dwóch porażek na finiszu zdobył brązowy medal, co jest wielkim sukcesem. Tytuł, po raz drugi, przypadł naszemu najlepszemu szachiście Radosławowi Wojtaszkowi, który dość rzadko odnosi sukcesy w MP. Ma na swoim koncie jeszcze dwa srebrne i trzy brązowe medale. Srebrny medal, podobnie jak w 2013 roku, przypadł niedocenianemu w Polsce Grzegorzowi Gajewskiemu. Sądzę, że razem z Dudą znajdzie się w drużynie olimpijskiej 2014 roku. Wielki zawód sprawili Mateusz Bartel, a szczególnie Dariusz Świercz, którzy praktycznie nie istnieli w turnieju, a grali przeważnie z drugą połową tabeli. Nieporozumieniem są finały MP grane systemem szwajcarskim. Zawodnicy, którzy zajęli miejsca poniżej 12 nie byli w stanie wygrać żadnej partii z czołówką, a mieli problemy nawet z uzyskaniem remisu. Cóż, w wyniku złej polityki sportowej ostatnich kilku lat, pozostało nam niewielu w miarę silnych szachistów. Można ich policzyć na placach jednej ręki.

Ukazał się nowy numer znanego czeskiego periodyku szachowego wydawanego przez Bretislava Modra z Pragi.

Zawiera – jak zwykle – wiele ciekawych materiałów z różnych turniejów. Główny nacisk położono na niedawno zakończone w Erewaniu mistrzostwa Europy. Na 25 stronie opublikowano zdjęcie Jana Krzysztofa Dudy – jako nadziei polskich szachów.

Na okładce widać nowego mistrza Europy Aleksandra Motyłewa.

SPIS TREŚCI

Od redakcji 1 O tym się mówi 2 ME, Erewan 2014 3 Partie komentowane 8 MP do 10 lat, Jastrzębia GóraGóra 2014 10 Oryginalność w cenie 12 Turniej kobiet, Belgrad 2014 13 Królestwo geniuszu i fantazji 14 Mały Szachista nr 19-kwiecień 2014 I-VIII Gyula Sax (1951-2014) wspomnienie 17 Szachowe epizody A.F. (52) 20 Nauka gry (124) 26 Poradnik sędziego (120) 30 Prenumerata 31 Rozwiązania kombinacji 31 Kombinacje 32

Od redakcji

XV Mistrzostwa Europy w Erewaniu były zorganizowane z wielkim rozmachem. Nie ma w tym nic dziwnego, bo przecież prezydent Federacji Szachowej Armenii został wybrany prezydentem kraju i nie zapomniał o szachistach. Nie tylko przychodzi na otwarcia imprez szachowych, ale również jeździ na olimpiady, na których drużyna Armenii zdobywa złote medale. Tym razem ściany nie sprzyjały gospodarzom. Mistrzem Europy został dość niespodziewanie, ale całkowicie zasłużenie Aleksander Motylew, mający zaledwie 33 ranking, a dwa pozostałe medale zdobyli juniorzy z rocznika 1995 – Dawid Anton Guijarro (99 ranking) i Władimir Fiedosiejew (48 ranking). Kolejny raz potwierdziła się znana prawda, że rankingi nie świadczą o klasie gry, tylko o miejscu na liście startowej. Ciekawostką jest, że na MŚ do 18 lat w 2012 r. obu medalistów wyprzedzili Świercz, Duda i Drozdowski, ale już rok później w 2013 r., zarówno w ME- 18 lat, jak i w MŚ-18 lat sytuacja była diametralnie inna, co potwierdziły ME w Armenii. Rywale robią znacznie szybsze postępy, a nasi stoją w miejscu! Na otarcie łez mamy awans Radosława Wojtaszka do Pucharu świata 2015 r., przy czym ostatnie cztery rundy zakończył remisami, praktycznie bez gry, bo rywalom też „połówki“ wystarczały do awansu. Pozostali zawodnicy naszej ścisłej czołówki w zasadzie nie istnieli w turnieju, może poza Janem Krzysztofem Dudą, który rozegrał kilka dobrych partii.

Niezły rezultat zanotowała Karina Szczepkowska w tradycyjnym kobiecym kołowym turnieju w Belgradzie, organizowanym przez blisko pół wieku z okazji Dnia Kobiet. W kobiecych turniejach nie jest łatwo porównywać rankingi zdobywane w otwartych turniejach różnej rangi. „Rankingowe“ faworytki nie muszą być realnymi pretendentkami do sukcesu. Dlatego druga lokata cieszy!

Mistrzostwa Polski do lat 10, rozegrane w dobrych warunkach w Jastrzębiej Górze, zgromadziły na starcie aż 66 chłopców i 62 dziewczynki. Walczono zacięcie, a klasą dla siebie był Maciej Czopor, który uzyskał 8,5 p. (z 9), wyprzedzając srebrnego medalistę aż o półtora punktu. W konkurencji dziewcząt na czele znalazły się Monika Marcińczyk i Martyna Wikar (była trzynasta w ME do 8 lat w 2013 r.) po 7,5 p. Lepszą wartościowość miała Monika.

W „Małym Szachiście“ wiele uwagi poświęciliśmy parze skoczków, zarówno w ataku, jak obronie i to w trzech fazach gry: debiucie, grze środkowej i końcówce. Jest tam też repetytorium z końcówek pionkowych, albowiem w szachach przerobiony materiał trzeba co jakiś czas powtarzać. Dotyczy to głównie analiz debiutowych oraz podstawowych końcówek.

Zdarzało się nie raz i to najlepszym szachistom świata, że zapomnieli jakiś wariant debiutowy lub kontynuację w końcówce i nie mogli sobie przypomnieć w trakcie partii. Taka sytuacja niezwykle boli!

Andrzej Filipowicz
Redaktor Naczelny