lis
10

Literaturę szachową można podzielić na kilka grup, w zależności od tematyki i jej przeznaczenia:

1. Podręczniki dla początkujących:
Powinny nie tylko przekazać podstawy szachów, ale również popularyzować królewską grę.

2. Encyklopedie i Informatory:
Ten rodzaj literatury zalecam tylko doświadczonym zawodnikom z uwagi na zbyt lakoniczny, „znaczkowy” komentarz. Nie są to publikacje wskazane dla początkujących i słabszych szachistów, którzy powinni korzystać z obszerniejszych i słownych uwag, aby łatwiej pojąć zasady strategii i taktiki szachów.

3. Monografie debiutowe:
Dostępne obecnie w bardzo szerokim zakresie i omawiające nie tylko systemy, ale warianty i nawet poszczególne posunięcia w otwarciach. Bardzo pomocne mogą być również CD produkowane przez firmę Chess Base.

Dawniej, co pamiętam z własnej praktyki, aby opracować czarnymi wariant smoczy w obronie sycylijskiej, musiałem poświęcić kilka miesięcy na zebranie materiału teoretycznego. Po półrocznej pracy okazało się, że odnosilem sukcesy tylko przeciwko wariantom z długą roszadą. Natomiast, gdy stosowano wariant klasyczny z krótką roszadą, to powstawały pozycje, które mi nie „leżały” i musiałem odstawić wariant do lamusa, marnując całe miesiące pracy.

Teraz można kupić jedną lub kilka monografii na temat interesującego nas wariantu i błyskawicznie rozeznać tajemnice danego otwarcia. W krótkim czasie istnieje więc możliwość wprowadzenia nowych elementów w naszej grze.

4. Książki testowe:
Bardzo popularne i przydatne trenerom i także zawodnikom. Korzystanie z nich przyśpiesza proces szkolenia i samoszkolenia. Krytycy takich książek niekiedy nie zgadzają się z punktacją zaproponowaną przez autora, dobraną do stopnia trudności zadań. Jest to kwestia subiektywna. Jednakże możliwość otrzymania punktów za znalezienie prawidłowej drogi jest dodatkowym bodźcem dla rozwiązujących. Ta forma szkolenia jest obecnie bardzo modna w świecie. Sam jestem autorem lub współautorem wielu takich książek, które ukazały się w Polsce, Niemczech, Hiszpanii i Holandii.

5. Podręczniki z zakresu gry środkowej i końcowej:
Zalecam tylko książki z opisem słownym, gdyż wszelkie encyklopedie tego typu są przydatne tylko silnym graczom i publicystom szachowym. Mało doświadczeni szachiści muszą poznać zasady i ważne reguły, a „znaczki” tych problemów nie wyjaśnią.

6. Księgi turniejowe i zbiory partii:
Bardzo wartościowe pozycje pozwalające nam prześledzić walkę w turniejach, podziwiać twórczość i repertuar debiutowy mistrzów. Wiele dawnych partii jest nadal aktualnych pod kątem teorii otwarć, inne są cennym przyczynkiem do badań ważkich problemów gry środkowej i końcowej. Takie dzieła wzbogacają naszą ogólną kulturę szachową i wprowadzają nas w tajniki historii królewskiej gry. Nasza literatura jest w tym względzie jeszcze uboga, choć ukazało się na przestrzeni ostatnich lat kilka ciekawych pozycji, m.in. Tadeusza Wolszy „Arcymistrzowie, mistrzowie, amatorzy…”, Stanisława Gawlikowskiego: „100 zwycięstw polskich szachistów”, czy mojej wspólnej pracy z Andrzejem Filipowiczem „Złoto dla Polski” o zwycięstwie polskiej drużyny na olimpiadzie w Hamburgu w 1930 roku.

7. Biografie:
Książki poświęcone wybitnym szachistom są bardzo wartościowe i pożyteczne zarówno amatorom, jak i zawodowcom. Z własnych doświadczeń wiem, że dzięki analizie twórczości Alechina podniosłem w krótkim czasie swój poziom gry z III do I kategorii. Pouczające są partie innych klasyków: Capablanki, Botwinnika, Tala czy Petrosjana. Ze współczesnych arcymistrzów zachęcam do studiowania twórczości: Kasparowa, Karpowa, Kramnika, Ananda, Carlsena itd. Polecam partie naszego najwybitniejszego szachisty Akiby Rubinsteina.

8. Kompozycja szachowa:
W tej dziedzinie byliśmy zawsze potęgą światową. Przypomnę tylko twórczość Mariana Wróbla i jego znakomite dwie książki „Tajemnice dwuchodówki” i „100 lat polskiej kompozycji”. Na uwagę zasługuje też świetna praca Grzegorza Grzebana i Jana Rusinka „Studium szachowe w Polsce”. Są też zbiory zadań Leopolda Szwedowskiego i Henryka Żuka. Godna uwagi jest moja książka „Kompozycja w treningu szachisty”.

9. Beletrystka szachowa:
W tym dziale mamy kilka bardzo interesujących pozycji. Przede wszystkim „Z szachami przez wieki i kraje” Jerzego Giżyckiego, dwutomową encyklopedię „Szachy od A do Z” Litmanowicza i Giżyckiego, „Polscy szachiści” i „Dykteryjki i ciekawostki szachowe’ Litmanowicza.

Konkluzja: Bez literatury fachowej nie ma mowy o dalszym rozwoju królewskiej gry. Dobrze, że są wydawcy, którzy mimo wielu różnych trudności, oddają systematycznie do naszych rąk nowe tytuły. Tutaj należy wyróżnić Jerzego Morasia – wydawcy „Penelopy”.

Ceńmy autorów za ich prace. Dzięki ich zaangażowaniu możemy dalej zgłębiać tajniki gry szachowej i poznawać nowe trendy występujace w teorii debiutów. Książki szachowe w istotny sposób przyśpieszają poznanie wiedzy o strategii i taktyce szachów i są gwarantem naszego twórczego rozwoju! (Opracowanie na bazie mojego artykułu z serii „Zapiski trenera” 5 odcinek, opublikowanego w majowym numerze miesięcznika Szachista 2002).

URL Trackback

Trackback - notka

Komentarzy: 3

  • Artur Urbaniak

    Wyobrażacie sobie świetnie zapowiadającego się koszykarza grającego w chińskich trampkach. Wyobraźcie sobie szachistę chcącego grać coraz lepiej ale nie posiadającego dostępu do dobrej literatury (najlepiej w ojczystym języku). Jak myślicie czy oni odniosą sukces? Nie raczej nie. Zasmakują goryczy porażki.
    Kiedy w końcu w tym kraju zacznie być wydawana odpowiednia ilość książek po polsku. Kiedy PZSzach zacznie faktycznie wspierać wydawców. Nie pustymi obietnicami ale finansowo.

  • Pana propozycja jest bardzo ciekawa. Proponuję, aby napisał Pan w tej sprawie do prezesa Tomasza Sielickiego!

  • Zauważyłem, że spora część młodych osób wogóle nie interesuje się literaturą szachową. Wolą „trzaskać” blitze, a o analizie partii czy czytaniu książek szachowych nie chcą słyszeć.

Dodaj komentarz

Musisz sięzalogować aby móc komentować.

  • Szukaj:
  • Nadchodzące wydarzenia

    lut
    27
    wt.
    2024
    całodniowy Miedzynarodowy Festiwal w Pradze
    Miedzynarodowy Festiwal w Pradze
    lut 27 – mar 7 całodniowy
    W głównej grupie gra Mateusz Bartel. Strona turnieju
    mar
    28
    czw.
    2024
    całodniowy The GRENKE chess (rapid)
    The GRENKE chess (rapid)
    mar 28 – kw. 1 całodniowy
    Uczestnicy: Carlsen, Ding Liren, Vachier-Lagrave, Rapport, Keymer, Fridman Strona
    kw.
    5
    pt.
    2024
    całodniowy Turniej kandydatów
    Turniej kandydatów
    kw. 5 – kw. 23 całodniowy
    Impreza w kategorii kobiet i mężczyzn odbędzie się w Toronto w dniach 5-24 kwietnia 2024. Uczestniczki: Lei Tingjie, Lagno, Goryachkina, Salimova, Muzuchuk A., Vaishali, Tan Zhongyi, Koneru Uczestnicy: Nepomniachtchi, Praggnanandhaa, Caruana, Abasov, Vidit, Nakamura, Firouzja, Gukesh Więcej[...]
    kw.
    18
    czw.
    2024
    całodniowy MEKobiet: Rodos
    MEKobiet: Rodos
    kw. 18 – kw. 30 całodniowy
    W dniach 18-30.04.2024 roku na Rodos (Grecja) odbędą się Indywidualne Mistrzostwa Europy Kobiet. Strona mistrzostw  
  • Odnośniki

  • Skąd przychodzą

    Free counters! Licznik działa od 29.02.2012
  • Ranking FIDE na żywo

  • Codzienne zadania

    Play Computer
  • Zaprenumeruj ten blog

    Wprowadź swój adres email aby zaprenumerować ten blog i otrzymywać powiadomienia o nowych wpisach przez email.

%d bloggers like this: