Głównym tematem kwietniowego numeru są mistrzostwa Polski. Mój wkład to partia Wojtaszek-Jansa, Bundesliga 2013.

Głownym tematem tego numeru jest turniej kandydatów w Londynie.

Arcymistrz Ivan Sokolov w swojej pracy omawia najczęściej spotykane w szachach struktury pionkowe i dzieli książkę na 4 części:

1. Zdwojone pionki
2. Izolowane pionki
3. Wiszące pionki
4. Przewaga pionkowa w centrum

Każdy rozdział zawiera najpierw wprowadzenie do tematu i następnie dokładne wyjaśnienie problematyki na bazie komentowanych partii z najnowszej praktyki turniejowej.

Książka jest doskonałym podręcznikiem szkoleniowym dla szachistów wszystkich kategorii oraz dla trenerów. Dlatego nie powinno jej zabraknąć w każdej bibliotece szachowej!

Die Hohe Schule des Mittelspiels im Schach
Ivan Sokolov
Wydawnictwo New in Chess
286 stron (format: 235×170)
ISBN 978-90-5691-432-5

Książkę można zamówić w firmie Niggemanna 

SPIS TREŚCI

Od redakcji

Nie tak dawno ubolewaliśmy nad zniknięciem tradycyjnych, wspaniałych turniejów w Linares, czy też emocjonujących pojedynków w szachach szybkich w Monte Carlo z udziałem najlepszych z najlepszych. Tymczasem świat szachowy szybko odrodził się i pierwsze 7 miesięcy 2013 roku obfituje w niebywałą liczbę atrakcyjnych imprez – Wijk aan Zee, Londyn, Paryż i St. Petersburg, Zug, Stavanger, Saloniki, Moskwa i Dortmund. Naturalnie zaproszenie otrzymuje przede wszystkim pierwsza dziesiątka, zawodnicy gospodarzy i kilku zawodników z drugiej, bardzo rzadko z trzeciej dziesiątki świata. Reszta musi im dorównać, jak chce otrzymać prawo udziału w lukratywnym turnieju. Nie jest łatwo tego dokonać, bo przykładowo Borys Gelfand dzielący z Lewonem Aronianem I-II miejsce w turnieju pamięci Alechina wyznał, że pracuje nad szachami po 6-8 godzin dziennie. Dodał, że bywają wyjątki, dni kiedy musi odwiedzić lekarza, załatwić prywatne sprawy lub pobawić się dłużej z dziećmi.

Turniej pamięci Alechina grany częściowo w Paryżu i częściowo w St Petersburgu podkreślał dwa okresy życia mistrza świata Aleksandra Alechina – początki jego kariery w Rosji oraz emigracyjne życie i reprezentowanie Francji przez dziesiątki lat. Jeszcze istotniejszym elementem memoriału było pokazanie związków szachów z kulturą – turniej toczył się w Luwrze w Paryżu i w Michajłowskim Zamku w Sankt Petersburgu. Zawody gromadziły wielu kibiców, podobnie jak zeszłoroczny mecz o MŚ, rozegrany w Moskwie, w Galerii Tretiakowskiej.

Na tym tle skromnie wyglądały mistrzostwa Polski zorganizowane w Chorzowie w ładnej sali, ale zupełnie bez kibiców. Przyzwyczailiśmy się do tego w Warszawie przez ostatnie trzy lata, gdy MP odbywały się w samym centrum stolicy, zamiast wędrować po kraju i propagować grę królewską w różnych miastach, wspomagając jednocześnie Wojewódzkie Związki Szachowe. Rozgrywki o MP pozbawione eliminacji i jakiejkolwiek rywalizacji przestały budzić zainteresowanie. Pierwszym krokiem powinno być wprowadzenie warunku gry w finale bez eliminacji w postaci rankingu 2600 (kobiety 2350), przy rozegraniu minimum 30 partii w ostatnim roku. Do tej liczby mogą dojść medaliści MŚ i ME do 16, 18 i 20 lat. Pozostali uczestnicy (w sumie maksimum 12) muszą się wykazać, w openie określonej klasy, zajęciem minimum trzeciego miejsca, przy uzyskaniu odpowiedniego wyniku rankingowego. Pierwsza trójka w finale awansuje automatycznie do kadry i do drużyny olimpijskiej lub na DME.

Triumfatorami MP w Chorzowie była nasza znakomita para Monika i Bartosz Soćkowie, aczkolwiek o ich sukcesach zadecydowały baraże. Mamy wyjątkową parę na czele polskich szachów, która wyróżnia się nie tylko wysoką kulturą i etyką, ale nigdy nie bierze udziału w żadnych sporach „politycznych“ z działaczami, ani też w tworzeniu korzystnych dla siebie regulaminów, co cechuje kilku innych członków kadry.

Obrona Benoni charakteryzuje się ruchem c7-c5, który można wykonać z miejsca po 1.d4 lub w innej kolejności 1.d4 Sf6 2.c4 c5 itd.

Miano otwarcia pochodzi z języka hebrajskiego i znaczy Syn smutku. Po raz pierwszy użył to określenie Aaron Reinganum w swojej książce Ben Oni oder die Vertheidigungen gegen die Gambitzüge im Schache (1825). Nazwę wziął z Pierwszej Księgi Mojżesza. Rachela nazwała tak swego drugiego syna, ponieważ w czasie porodu był bliski śmierci i w końcu jednak zmarł. Jakub natomiast nazwał go Ben-Jamin – syn szczęścia, ponieważ był ostatnim synem jego ukochanej żony.

W latach 30-tych minionego stulecia niemiecki mistrz szachowy Walter Loose z Düsseldorfu próbował spopularyzować otwarcie jako Obrona Loosego, ale nazwa ta się nie przyjęła.

Na temat obrony Benoni ukazało się wiele książek. Sam zajmowałem się tym zagadnieniem:

Link 1
Link 2
Link 3

Aleksei Drejew zajął się w swojej pracy następującymi wariantami:

1. Nowoczesny Benoni: 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 c5 4.d5 exd5 lub 1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6

2. Czeski Benoni: 1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e5 4.Sc3 d6

3. System Hromadki: 1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 d6 4.Sc3 g6

Aleksei Drejew
Dreev vs. the Benoni
268 stron
ISBN: 978 954 8782 92-0

Książkę można zamówić w firmie Niggemanna

Obronę skandynawską zastosowano w najstarszej znanej partii szachów europejskich, rozegranej około 1475 r. w Walencji. W 1497 r. jej opis znalazł się w książce Luisa Luceny. W XIX wieku analizował ją Carl Jänisch. Dużą popularność zyskała na przełomie XIX i XX wieku. Swoją nazwę zawdzięcza pracom szwedzkich szachistów Ludwiga i Gustafa Collijnów. W 1918 r. roku monografię otwarcia opublikował Jacques Mieses, który często stosował ten debiut w turniejach i znacząco przyczynił się do rozwoju jego teorii.

W późniejszych latach obrona skandynawska była rzadko stosowana przez czołowych szachistów świata. W 1979 r. w Montrealu Bent Larsen skutecznie zastosował ten debiut w wygranej partii z mistrzem świata, Anatolijem Karpowem (była to jedyna porażka Karpowa w tym turnieju). W 1995 r. obrona skandynawska pojawiła się w meczu o mistrzostwa świata. Viswanathan Anand uzyskał po debiucie dobrą pozycję przeciwko Garriemu Kasparowowi, jednak partię przegrał. Źródło: Wikipedia.

Sam grywałem okazyjnie tę obronę i to z dobrymi rezultatami. Swoje doświadczenia przelałem na papier.

Link 1
Link 2

Obecnie wydawnictwo EVERYMAN CHESS wypuściło na rynek nową pozycję na ten temat. Autor mistrz międzynarodowy z USA omówił kwestię w 10 rozdziałach i 54 komentowanych partii.

Cyrus Lakdawala
The Scandinavian move by move
400 stron (format 240×170)
ISBN: 978-1-78194-009-9

Książkę można zamówić w firmie Niggemanna.

Jewgienij Swiesznikow jest znanym rosyjskim arcymistrzem i teoretykiem. Jest autorem wielu książek o tematyce szachowej. Najnowszą właśnie przedstawiam Państwu.

Jej treścią są następujące warianty w partii sycylijskiej:

1. 1.e4 c5 2.f4 g6
2. 1.e4 c5 2.f4 e6
3. 1.e4 c5 2.f4 Sc6
4. 1.e4 c5 2.f4 Sf6
5. 1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.f4 g6
6. 1.e4 c5 2.Sc3 d6 3.f4 g6
7. 1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.f4 e6
8. 1.e4 c5 2.f4 d5

Tym sposobem białe unikają dokładnie rozpracowanych głównych wariantów. Oprócz teorii jest zbiór obszernie skomentowanych partii, które są ilustracją walki w poszczególnych grach.

Evgeny Sveshnikov
The Grand Prix Attack
251 stron (format 235×170)
ISBN: 978-90-5691-417-1

Książkę można zamówić w firmie Niggemanna.

Począwszy od 1989 roku Iwanczuk jest stale obecny w pierwszej dziesiątce na liście rankingowej FIDE i jest uczestnikiem najbardziej prestiżowych turniejów szachowej elity.

Trzykrotnie zwyciężył w turnieju w Linares (1989, 1991, 1995). Wygrał turnieje w Wijk aan Zee (1995), we Lwowie (2000). Podzielił pierwsze miejsce w Tilburgu (1990), Reykjavíku (1991), Dortmundzie (1992), Niżnym Nowogrodzie (1994) i Belgradzie (1997). Więcej w Wikipedii: Link.

Znane holenderskie wydawnictwo New in Chess wydało biografię o świetnym arcymistrzu z Ukrainy ze zbiorem jego 103 znakomitych partii. Bardzo polecam lekturę tej ciekawej książki.

Nikolay Kaliniczenko
Vassily Ivanchuk
317 stron (format 235×170)
ISBN: 978-90-5691-427-1

Książkę można zamówić w firmie Niggemanna.

SPIS TREŚCI

Od redakcji

Uwagę całego szachowego świata przykuł londyński turniej pretendentów, w którym zagrali wszyscy, którzy wywalczyli udział i mają coś do powiedzenia w wielkich szachach. Przebieg turnieju był niezwykle dramatyczny i dopiero ostatnia partia wyłoniła pretendenta do korony szachowej, którym po raz pierwszy w historii został lider listy rankingowej Magnus Carlsen. Wyprzedził on o przysłowiowy włos najlepiej grającego w turnieju Władimira Kramnika. Po raz pierwszy w historii zrezygnowano z baraży w postaci partii klasycznych, szybkich czy błyskawicznych. Przy dzieleniu miejsc o kolejności decydowały bezpośrednie pojedynki, liczba zwycięstw i Sonneborn – Berger. Drugie kryterium promowało młodego Norwega, który w listopadzie 2013 roku stoczy mecz o MŚ w Indiach, w Madrasie (Chennai), rodzinnym mieście mistrza świata Ananda. Hindus, który trzykrotnie w latach 2008-2012 wygrywał pojedynki o tytuł mistrza świata z Kramnikiem, Topałowem i Gelfandem, ponownie powrócił na arenę turniejową i ostatnio demonstrował dobrą formę. Wszystko wskazuje na to, że mecz Anand – Carlsen będzie wielkim szachowym wydarzeniem i zarazem pięknym spektaklem.

Rozgrywki pretendentów pokazały olbrzymi stres, który nie omijał żadnego z uczestników przy rozgrywaniu decydujących partii, niezależnie od wieku, siły gry i stopnia przygotowania się do pojedynku. Cóż, wszyscy wiedzą, że wywalczenie tytułu mistrza świata jest niezwykle trudne. Taki tytuł zdobyło zaledwie 15 szachistów w historii oficjalnych rozgrywek o MŚ, rozpoczętych w 1886 roku. Dzięki temu wiele nazwisk championów znają nawet ludzie dalecy od szachów.

Nasza młodzież toczyła zażarte boje w MP do 10 oraz do 16 i 18 lat. Poziom rozgrywek ustępował zdecydowanie analogicznym mistrzostwom sprzed 3-4 lat. Oglądając partie tegrorocznych MP można zaobserwować liczne podstawki figur i matów, często już w debiucie oraz bezsensowne kontynuowanie partii, przez wiele posunięć, z wielką przewagą materialną jednej strony, w postaci np. dwóch-trzech figur czy hetmana. W tej sytuacji wskazane byłoby ograniczenie liczby uczestników, mniej więcej o połowę, we wszystkich finałach mistrzostw Polski juniorek i juniorów. Zaostrzenie kryteriów eliminacyjnych jest jedyną szansą powrotu naszych młodych graczy do grona szachistów liczących się w Europie i na świecie. Kolejnym ważnym elementem podniesienia poziomu jest powrót do turniejów międzynarodowych w kraju przynajmniej X-XIII kategorii FIDE, czyli ze średnim rankingiem rzędu 2480-2560. Obecne openy w kraju nadają się tylko dla turystów – amatorów i graczy początkujących, bo to poziom poniżej najniższych kategorii I i II (2250-2300).

W „Młodym Szachiście“ przedstawiamy sylwetkę i partie pierwszego oficjalnego mistrza świata Wilhelma Steinitza oraz problematykę gry gońcami, podkreślając siłę i mobilność gońców oraz pary gońców przy różnych układach bierek.

W numerze dużo miejsca poświęcono poematowi Jana Kochanowskiego „Szachy”.