Archiwum kategorii ‘Polemiki’

Sty
28

Od pewnego czasu moje zdumienie budzą apele o porzucenie dyskusji nad osiągnięciami naszego czołowego zawodnika, am Radosława Wojtaszka. Wśród argumentów o zaprzestanie zajmowania się tym zagadnieniem na pierwszy plan wysuwana jest teza, że Radek wie co robi, i że to zamyka wszelkie rozważania na ten temat. To dobrze że RW wie co robi, ale jego wypowiedzi są jedynie subiektywną opinią, jak na razie nie zweryfikowaną empirycznie.

To że Radek twierdzi że wie co robi, nie jest powodem do zakazywania jego kibicom rozmów na ten temat, i do zabraniania rozważań na temat jego sukcesów i porażek. Wiem że nie wszystkim osobom podoba się, że dla części kibiców szachowych wieloletnia praca Radka nad rozwojem kariery Ananda nie jest tak jednoznaczna, tak jak „powinna być”. Dziwi mnie krytykowanie osób mających inne zdanie niż „powszechnie akceptowane”, za to że mają odwagę publicznie wypowiedzieć się. We wszystkich dziedzinach życia, włączając w to filozofię, kulturę, sztukę, politykę i sport, istnieje otwartość myśli i swoboda wyrażania poglądów. To że ktoś coś powiedział, nie jest powodem do żądania przyjęcia tego do wiadomości jako dogmatu, i zaprzestanie myślenia i rozmawiania o tym.

Ile jest osób biorących udział w dyskusjach, tyle jest stanowisk i poglądów, ale rzadko spotykam się ze zdecydowanymi apelami o nie dyskutowanie, nie interesowanie się alternatywnymi możliwościami, i bezkrytyczne akceptowanie czyiś stanowisk. Owszem, można porzucić dyskusje i zastanawiania się nad innymi stronami postrzeganej rzeczywistości, ale w takim razie co nam pozostanie? Bezwolne czytanie tabelek z wynikami turniejowymi? Akceptowanie niezweryfikowanych dogmatów? Brak swobodnej dyskusji?

Każda osoba interesująca się szachami ma swój pogląd na osiągnięcia Radka, ale do zwolenników stanowiska o niedyskutowaniu o nich mam apel o nie ograniczanie czyiś horyzontów myślowych.

Krzysztof Kledzik

Sty
05

W 1961 roku poznałem tajniki królewskiej gry i zostałem wkrótce członkiem klubu szachowego „Caissa” przy Okręgowym Klubie Oficerskim w Bydgoszczy.

Na moje pytanie: Jak mam trenować? – czołowy zawodnik klubu z pierwszą kategorią Feliks Chybicki polecił studiowanie klasyki turniejowej. Zadałem mu pytanie: A co to jest? „Studiuj partie Alechina, najlepiej dwa tomy „Szachowej spuścizny Alechina” (po rosyjsku) opracowane przez Kotowa”.

Rady te okazały się strzałem w „10-tkę”. Na bazie partii genialnego mistrza świata Alechina poznawałem nie tylko podstawy debiutów, elementów strategii i taktyki szachów, ale także zasady rozgrywania końcówek.

Później jako trener polecałem także studiowanie twórczości Alechina, zarówno w Polsce, jak i w Niemczech.

Ostatnio kwestia ta stała się tematem prywatnych dyskusji. Oto jej wyniki:

Gość 1: No własnie to jest dobre pytanie – czy klasyka to dawni mistrzowie z XIX i XX wieku? Według mnie nie – klasyka tworzy się przy każdym nowym dziele szachowym (w sensie partii) czyli klasyka buduje się cały czas (według mnie), ale podejrzewam, że  oficjalna definicja klasyki to idee dawnych mistrzów: Morphy, Lasker, Capablanca, Alechin i wielu … wielu innych mistrzów.

Gość 2: Klasyka szachowa to głębia intelektualna szachów wyrażona poprzez partie szachowe z ideami czysto szachowymi, gdzie zawarta jest głębia przemyśleń strategicznych czy pozycyjnych oraz niezwykły kunszt dążenia do zwycięstwa, często poprzez szachowe kombinacje lub intuicyjne, dalekosiężne ruchy.

Jest to esencja merytoryki szachowej. Wówczas gdy, doświadczony szachista dostrzega w pięknej partii szachowej elementy sztuki. Nie jest to dla niego jedynie suchy zapis posunięć, a stanowi bogactwo szachowych idei oraz obrazuje geniusz rozgrywających ją zawodników. Pewne partie mogą stanowić impuls do uniesień metafizycznych, porównywalnych z tymi, jakie doświadcza muzyk słuchający dzieł Bacha, Chopina czy Beethovena.

Gość 3: Klasyka w moim rozumieniu, to nie dawni, ale wszyscy mistrzowie świata do Ananda włącznie + kilku wielkich graczy, jak Rubinstein, Keres, Korcznoj, Reshevsky- to nie ma nic wspólnego ze starociami. Fischer też studiował teorię od początku, a teraz łatwiej z komputerami.

Gość 4: Carlsen jako klasyk? Według mnie absolutnie nie. Tak samo ani Anand, ani Kramnik. Osobiście mam taki podział, że „archaiczni” klasycy to ci sprzed ery Laskera, Capablanki, potem „klasyczni” klasycy to ci wymienieni przez Pana, chyba właśnie do Alechina, a potem są „współcześni” klasycy, czyli Botwinnik i inni aż do, powiedzmy, Karpowa. Czyli do początku ery komputeryzacji szachów. I gdzieś na granicy Karpowa-Kasparowa kończy się era „współczesnych” klasyków, a potem jest era obecna, ale już bez większego podziału (na razie). Sporo osób zachłysnęło się Carlsenem, nawet trudno się dziwić, ale nie może być mowy o włączaniu młodego współczesnego mistrza (który dopiero co osiągnął szczyt) do pocztu klasyków.

////////////////////////////////////

Wczoraj zadałem to pytanie byłemu mistrzowi Polski oraz psychologowi Janowi Przewoźnikowi. Oto jego błyskawiczne opracowanie: Link.

Zapraszam do dalszej dyskusji! 

 

 

Lut
01

Zaglądnąłem do ostatnich wypowiedzi Waldemara Świcia opublikowanych na jego blogu, i zacząłem się zastanawiać nad różnymi kwestiami, które poruszył tam nasz trener MASz. Szczególnie zainteresowały mnie dwie: problem literatury szachowej oraz to co wolno, a co nie wolno kibicowi szachowemu. W pierwszym akapicie wpisu pt. „Żegnam na czas jakiś…” autor zamieścił uwagę: „Nazywając p. Kledzika szachowym ignorantem nie brałem pod uwagę zasad czy jest to uprzejme czy też nie tylko oceniałem stan wiedzy o szachach. Nie stopień poznania literatury szachowej, choć i tu miałbym niejedno zastrzeżenie ale praktykę jako zawodnika i trenera”.

Stan mojej wiedzy szachowej jest adekwatny do stopnia szkolenia szachowego jakie uzyskałem, a także wiedzy nabytej podczas samodzielnego dokształcania się w tajnikach naszej gry. Nie uważam że jestem bardzo słabym szachistą, ale też nie uważam że jestem silnym graczem. Pod tym względem zachowuję trzeźwą ocenę swojego poziomu gry i jestem daleki od przeceniania własnych możliwości na tym polu. Zresztą nigdy nie ukrywałem że jestem amatorem szachowym, a nie jakimś wybijającym się szachistą. Ale znakomita większość szachistów w Polsce i na świecie, to są właśnie amatorzy, o bardzo zróżnicowanej (zazwyczaj niezbyt wysokiej) sile gry. Przy czym nie jest to dla nich powód do wstydu, podobnie jak nie jest wstydliwe dla amatorów narciarstwa pokazywanie się publiczne na stoku, choć wiadomo, że ich umiejętności sportowe są nieporównywalnie mniejsze od tych, prezentowanych przez Justynę Kowalczyk i Adama Małysza. Pomimo przepaści w umiejętnościach poruszania się na śniegu, amatorzy nart i tak mają wielką radość z tego co robią, i prawdopodobnie nie zrezygnowali by z własnego hobby, nawet gdyby zostali wyśmiani w internecie przez trenera wielkiej Justyny. Zatem wszyscy amatorzy szachowi skupieni wokół przeróżnych blogów poświęconych tej grze, powinni nadal cieszyć się z uprawiania szachów i nie dać się zawstydzić słabszą znajomością teorii i praktyki niż tą, prezentowaną przez naszych asów i ich trenerów.

Zastanawiające jest zdanie ukazujące zastrzeżenia trenera MASz w stosunku do stopnia poznania przeze mnie literatury szachowej. Niestety WŚ nie podał konkretnych zarzutów, dlatego nie mogę ustosunkować się do jego wypowiedzi. Prawdopodobnie trener MASz ma zastrzeżenia do mojego dawnego wpisu poświęconego krótkiemu i wyrywkowemu przeglądowi dotyczącemu literatury szachowej, dostępnej w naszym kraju. Wpis ten można przeczytać tutaj: link.

W jednym z akapitów cytowanego artykułu napisałem: „Poniżej przedstawiam krótkie charakterystyki zbioru książek szachowych, z którymi miałem okazję zapoznać się. Nie jest to próba stworzenia kanonu literatury szachowej obowiązującej początkujących czy średniozaawansowanych szachistów. Są to jedynie moje spostrzeżenia, bardzo subiektywne, którymi pragnę podzielić się z czytelnikami. Zdaję sobie sprawę z tego, iż zaprezentowany zbiór jest niepełny, ale nie jestem aktywnym szachistą i trudno abym na bieżąco przerabiał kolejne tytuły ukazujące się na rynku wydawniczym. Na zakończenie omawiania każdej z książek podaję moją subiektywną ocenę. Oczywiście nie upieram się przy swoim zdaniu, myślę że ile osób, tyle różnych ocen”.

Powyższy cytat można traktować jako pewną szachową samokrytyką, moją samokrytykę. Zdaję sobie sprawę z niedociągnięć przedstawionego wprowadzenia do literatury. Jeżeli trener MASz ma jakieś poważne zastrzeżenia do mojego artykułu, to warto aby je sformułował. Bez tego nie będę pro forma posypywać sobie głowy popiołem ani innym proszkiem. W powyższym cytacie uprzedziłem czytelników, że przedstawiony spis publikacji nie jest pełny, nie wyczerpuje tematu, a zawarte tam opisy i przemyślenia są subiektywne. Nie chciałem aby traktowano mój spis jako kanon czy dogmat. Został on przygotowany przez amatora szachowego dla amatorów. Chciałem zrobić przynajmniej mały kroczek, aby przybliżyć początkującym szachistom zagadnienie literatury szachowej, tak aby na swojej drogi nie błądzili, i mogli sięgnąć po właściwe dla nich publikacje. Tego zadania powinni podjąć się profesjonaliści z PZSzach-u, o czym zresztą napisałem we wstępie do cytowanego artykułu. Ale skoro oni się do tego nie kwapią, to ktoś musiał to zrobić.

Waldemar Świć zauważył też, że: „Jest duży obszar na, którym jako kibic może Pan dowoli wyrażać swe opinie i będą one w pełni uzasadnione ale jak widać o psychologii szachów i repertuarze debiutowym nie ma Pan pojęcia..”. Hmmm, to ciekawe. Kibic, powiada pan… Kiedy wcześniej (znacznie wcześniej) kilkakrotnie tłumaczyłem w moich artykułach iż wypowiadam się jako kibic szachowy, trener MASz bardzo negatywnie reagował na te oświadczenia. Wręcz odbierał mi prawo do wypowiadania się w charakterze kibica, usiłując pokazać mi miejsce „w kącie”. Wtedy chyba dawał do zrozumienia że o szachach i problemach okołoszachowych mogą się wypowiadać jedynie zawodowi szachiści, ich trenerzy oraz profesjonaliści z biura PZSzach-u. Amatorom i kibicom raczej odmawiał prawa do głosu. Teraz okazuje się, że jednak pojawił się duży obszar dostępny kibicom szachowym, na którym mogą wypowiadać się do woli. Co za ulga. Prawdziwa „odwilż” szachowa. A jakiż to obszar dostępny jest dla kibiców, aby mogli wypowiedzieć się, ale tak aby ich dyskusje nie uraziły trenerów i profesjonalistów ze związku szachowego? I tu pojawiają się „schody”. Obszarem tym jest na pewno aplauz i wyrażanie radości z poczynań naszych zawodników, trenerów i oficjeli związkowych. Tu można działać do woli, nie obawiając się bury. Gloryfikowanie polskiej polityki szachowej od kilku lat jest bardzo cenione i aprobowane.

A sprawy czysto szachowe? Czy kibice szachowi mogą wypowiadać się na tematy związane stricte z grą? Chyba tylko wtedy, gdy te dotyczy ich gry, a nie zawodników z kadry narodowej. Ciężkim grzechem jest dyskusja np. o wyborze wariantu debiutowego na który zdecydował się któryś z naszych zawodników cz zawodniczek. Problem czy lepszy jest ruch 5.d3 czy 5.0-0 musi pozostać w kompetencji czynników nieamatorskich (czyżby?). Nam chyba nie wolno o tym rozmawiać.

To znaczy, całe szczęście, wolno, ale na niniejszym blogu, który nie podlega jurysdykcji PZSzach-u. A nawet gdybyśmy popełnili błąd w naszych rozważaniach wariantowych, to co by się stało? Nic. Przecież to byłaby wolna dyskusja kibiców – amatorów – pasjonatów. Radek nie musi korzystać z naszych przemyśleń. On ma swoich trenerów którzy doradzają mu co ma zagrać. Zresztą jestem przekonany, że gdybyśmy zabrnęli w ślepą uliczkę w naszych polemikach debiutowych (i nie tylko debiutowych), to pan Jerzy Konikowski z chęcią skorygował by nasze rozważania, tłumacząc gdzie tkwi błąd w naszym rozumowaniu, jednocześnie proponując nam do przemyślenia lepszy wariant czy poprawniejszą strukturę pionkową. Myślę że ważne jest znalezienie porozumienia z amatorami i kibicami szachowymi, jakąś płaszczyznę do wspólnej dyskusji, w tym stricte szachowej, a nie tworzenie atmosfery oblężonej twierdzy z której obrzuca się kibiców czym popadnie.

Krzysztof Kledzik

Cze
14

Do napisania tego krótkiego artykułu skłoniła mnie niedawna wypowiedź Grzegorza Mazura: Link. której treść zacytuję w całości: „Krzysztof Pytel: „Akiba Rubinstein czyli o sztuce rozgrywania końcówek” – darzę największym sentymentem raz, że to moja pierwsza szachowa książka, po wtóre, że pomogła mi zrozumieć szachy. Zrozumiałem, że szachy to nie warcaby i grając na bezmyślne „zbijanki” wcale nie kończę gry pewnym remisem. Przeciwnie: w końcówkach gra się tak naprawdę zaczyna. Tego mnie nauczyła ta książka i tak mi już zostało do dziś”. Nie chciałbym aby mój poniższy tekst został odebrany przez Pana Grzegorza jako atak na jego osobę, jednak pozwolę sobie na pewną polemikę z jego poglądami.

Szachy są syntezą trzech faz gry, wzajemnie przenikających się i uzupełniających. Końcówki są jedną z nich, ale rządzącą się specyficznymi prawami. Dlatego wydaje mi się, że ich zrozumienie nie gwarantuje zrozumienia całości szachów, lecz jedynie pewnego fragmentu. Oczywiście słuszne jest stwierdzenie pana Grzegorza, iż końcówek (bądź przejścia do nich) nie należy traktować jako prostych „zbijanek”, czyli mechanicznego upraszczania materiału systemem „jeden za jednego”, bez względu na wartość bierek. Wręcz przeciwnie, w tej fazie gry należy być bardzo rozważnym, gdyż często uwidacznia się tu, skrywana poprzednio, wartość poszczególnych bierek. Wtedy odkrywamy siłę wież działających na otwartych kolumnach i rzędach oraz siłę gońców na otwartych przekątnych. Zauważamy różnicę w wartości bojowej pionów odstałych i dochodzących.

Pomimo niewątpliwej wagi gry końcowej nie mogę zgodzić się z panem Grzegorzem i jego stwierdzeniem, iż w końcówce gra dopiero zaczyna się. Kończy się!, a nie zaczyna! Końcówka jest finalizowaniem gry, w której realizujemy przewagę pozycyjną lub materialną, wypracowaną w debiucie i fazie środkowej. Partii szachowej nie rozpoczynany przecież od końcówki. Wydaje mi się, że postawa reprezentowana między innymi przez pana Grzegorza jest wynikiem nauczania szachów według zasad starej (żeby nie powiedzieć, przestarzałej) szkoły szachowej. Powszechnie znany jest fakt, iż dawni wielcy mistrzowie naszej gry, zalecali jej naukę właśnie od przyswojenia sobie końcówek. Ale dlaczego zaczynać naukę gry od jej końca? Przecież naturalną rzeczą jest porządek: początek (debiut) – środek (gra środkowa) – koniec (gra końcowa). Aby nauczyć się szachów i całościowo pojąć tą grę, należałoby położyć nacisk na równomierne poznawanie wszystkich wymienionych etapów. Oczywiście mam na myśli naukę szachów i doskonalenie się w tej grze.

Oddzielnym zagadnieniem jest przygotowanie szachowe osób bardzo zaawansowanych w tej grze. Od wielu lat obserwujemy sytuacje, gdy arcymistrzowie którzy zaniedbują pracę nad fazą początkową gry (debiutami), przegrywają już na starcie. Bez wypracowania sobie dobrego początku partii (dominacja pozycyjna, materialna, itp.), dalsza jej część często ma charakter agonii. Wtedy do końcówki może po prostu w ogóle nie dojść. Bez względu na to jak dobrze zawodnik opanował technikę gry końcowej, nie wykorzysta tu swojej wiedzy ani techniki, bo przeciwnik zdusił go już dawno, albo w debiucie, albo w grze środkowej.

Jako ilustrację tego problemu można podać przykład ze sportów motorowych, np. wyścigów Formuły 1. Ten z zawodników który zajmie wiodące miejsce (wyłaniane w odpowiednich eliminacjach), tzw. „pole position”, otrzymuje znaczną przewagę już na starcie. Zresztą często słyszymy jak komentator sportowy tuż po wystartowaniu zawodników informuje nas, że zaczęła się walka o zajęcie przez nich jak najlepszego miejsca w grupie rozpędzających się maszyn. Rajdowcy wiedzą, że dobry start to połowa sukcesu. Jeżeli już na początku wyścigu kierowca przegra swój „debiut”, wtedy trudno mu będzie nadrobić straty w wyścigu, o „końcówce ” na mecie w ogóle nie wspominając.

Krzysztof Kledzik

  • Szukaj:
  • Nadchodzące wydarzenia

    Kwi
    10
    śr
    2019
    całodniowy Women European Championship
    Women European Championship
    Kwi 10 – Kwi 23 całodniowy
    W dniach 10-23.04.2019 roku w Antalyi (Turcja) odbędą się Indywidualne Mistrzostwa Europy Kobiet. Polski Związek Szachowy nominował trzy zawodniczki do reprezentowania Polski na tych Mistrzostwach: Monikę Soćko, Jolantę Zawadzką i Joannę Majdan. strona mistrzostw listy startowe Źródło
    Kwi
    22
    pon
    2019
    całodniowy Grenke Chess Classic
    Grenke Chess Classic
    Kwi 22 – Kwi 29 całodniowy
    W dniach 22 – 29 kwietnia odbędzie się w Karlsruhe – Baden-Baden silny turniej z udziałem mistrza świata Magnusa Carlsena. Strona turnieju Wyniki i partie na ChessBomb  W turnieju otwartym gra duża grupa Polaków. Wyniki[...]
  • Odnośniki

  • Skąd przychodzą

    Free counters! Licznik działa od 29.02.2012
  • Ranking na żywo

    2700chess.com for more details and full list 2700chess.com for more details and full list
  • Codzienne zadania

    Play Computer
  • Zaprenumeruj ten blog

    Wprowadź swój adres email aby zaprenumerować ten blog i otrzymywać powiadomienia o nowych wpisach przez email.

    Dołącz do 144 pozostałych subskrybentów